Archive for Maj, 2012

Techniki masowania niemowląt

Niemowlęta masuje się, wykorzystując te same ruchy, których używa się w masażu osób dorosłych. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku dzie­cka dotyk musi być zdecydowanie mniej głęboki. Na początku masażu na­leży zastosować ruchy, które pozwolą dziecku „zapoznać się z dotykiem” — dzieci uwielbiają być dotykane i zaczynają reagować na delikatny do­tyk, gdy tylko nauczą się rozpoznawać to konkretne doznanie zmysłowe. Dlatego też powinno zależeć nam na tym, by niemowlę możliwie szybko przyzwyczaić do masażu — w przeciwnym wypadku będzie ono zaskoczone lub przestraszone. W masażu chodzi przecież o to, by wykształcić cudowną więź między rodzicami a dzieckiem.

Stosowany przez nas dotyk powinien być delikatny, a jednocześnie zde­cydowany. Masujemy powoli, przez cały czas utrzymując z dzieckiem kon­takt wzrokowy, głosowy oraz oczywiście poprzez dotyk. Masując dziecko, wykorzystujemy naturalne bezzapachowe oliwki dla dzieci lub kremy — nie powinniśmy stosować olejków eterycznych ani oliwek wytwarzanych na bazie orzechów.

Olejki eteryczne można niekiedy wykorzystywać w charakterze swego rodzaju lekarstw. Przed ich zastosowaniem należy skonsultować się z dyplomowanym aromaterapeutą, gdyż każda masowana przez nas osoba może być na danego rodzaju olejek uczulona. Reakcje alergiczne mogą również wywołać olejki produkowane na bazie orzechów. Jeśli zdecydujemy się na zastosowanie któregokolwiek z tych produktów, zawsze powinniśmy wypróbować go najpierw na małej powierzchni skóry.

 

„Zaznajamianie się z dotykiem”

Ta forma dotyku powinna zostać wykorzystana do nawiązania pierwsze­go kontaktu z niemowlęciem — „zaznajamianie się” polega na delikatnym głaskaniu, które przypomina zwykle dotykanie fragmentu ciała jedną lub dwiema dłońmi (w zależności od rozmiaru naszych dłoni i wielkości dzie­cka). Nie rozbierając dziecka, delikatnie głaszczemy jego plecy i brzuszek, stosujemy w tym celu bardzo lekki dotyk wykonywany samymi opuszkami palców. Dotykając powierzchni ciała dziecka od jego głowy aż po palce u stóp, łagodnie do niego przemawiamy, na przykład wyjaśniając po kolei wszystkie nasze zabiegi. Dzięki tej czynności dziecko będzie mogło zazna­jomić się z formą dotyku wykorzystywaną w masażu. Pamiętajmy, by przed przekręceniem dziecka na brzuch delikatnie położyć na nim naszą dłoń.

Techniki effleurage i petrissage

Masaż effleurage można rozpocząć, gdy tylko dziecko przywyknie do sto­sowanego w masażu dotyku. Wykorzystywane w masażu effleurage wy­dłużone ruchy gładzące dobrze sprawdzają się na piersiach niemowlaka oraz na jego kończynach. Delikatnie, lecz zdecydowanie uciskamy ciało niemowlaka i głaszczemy go w górę i w dół, wykorzystując w tym celu ułożone płasko dłonie.

Pleców dziecka nie należy ugniatać, warto natomiast pamiętać, że koń­czyny zazwyczaj dobrze reagują na delikatne wyżymanie, ugniatanie połą­czone z pocieraniem, wałkowanie i ściskanie. Wyżymanie powinno polegać na wykręcaniu i ściskaniu rąk i nóg od góry aż do dołu. Pamiętajmy, by tego typu ruchy wykonywać delikatnie i płynnie. Ugniatanie połączone z po­cieraniem wykonuje się, chwytając ramię przy dłoni lub nogę przy stopie i przesuwając jedną rękę za drugą odpowiednio ku barkowi lub biodru. Wałkowanie polega na umieszczeniu nogi lub ręki między naszymi dłońmi i wykonywaniu ruchu przypominającego rzeczywiste wałkowanie.

Masaż niemowlęcia można rozpocząć już w momencie pierwszego przytulenia dziecka po porodzie — w tym celu delikatnie głaszczemy miękkimi ruchami jego plecy. Im szybciej zaczniemy dotykać noworodka, tym szybciej poczuje się on kochany, bezpieczny i zrelaksowany. Masowanie niemowlęcia sprzyja kształtowaniu się więzi między nim a rodzicami.

 

Ruchy okrężne

Przy wykonywaniu ruchów okrężnych nasze palce lub dłonie powin­ny delikatnie uciskać masowane fragmenty ciała. Technikę tę stosuje się często na mięśniach znajdujących się po obu stronach kręgosłupa wzdłuż jego linii, na pośladkach, na biodrach i na brzuchu. Jeżeli stosujemy tę technikę, powinniśmy co pewien czas przenosić dłonie z jednego obsza­ru ciała na inny.

Rozciąganie i ucisk

Dzięki rozciąganiu dziecko zyskuje większą sprawność ruchową. Nowo­rodki przez pewien czas starają się przybierać pozycję podobną do tej, jaką zajmowały w łonie matki. Delikatne rozciąganie ułatwia dziecku naukę przybierania innych pozycji. Aby zwiększyć jego sprawność ruchową, po­winniśmy delikatnie rozciągać kończyny, dążąc do tego, by jak najbardziej się one otworzyły. Możemy również łagodnie rozciągać skórę, delikatnie uciskając ją dwoma palcami i naciągając w przeciwnych kierunkach. Tech­nikę tę warto stosować w momencie zmiany metody masowania lub na zakończenie zabiegu.

Skutki masowania niemowląt

Częste czułe dotykanie naszego dziecka sprzyja nabieraniu przez nie sił, rozwojowi jego inteligencji, stabilizacji emocjonalnej i rozwojowi fizycz­nemu. Masowane dziecko pozostaje w ciągłej gotowości do odbierania bodźców i jest interaktywne. Warto też pamiętać, że masowane dziecko szybciej opracowuje własne sposoby dostosowywania się do ciągle zmie­niającego się otoczenia. Kontakt z rodzicem daje poczucie komfortu, któ­rego niemowlęta pragną najbardziej. Warto także zdawać sobie sprawę, że dziecko, któremu nie okazuje się nieustannej troski, nie będzie się prawid­łowo rozwijać. Delikatny masaż sprzyja rozwojowi układu nerwowego — masowane dziecko ma więc silniejszy system immunologiczny i lepiej rozwija się pod względem neurologicznym. Nie należy też zapominać o wpływie masażu na malutkie mięśnie niemowlęcia (które stanowią jed­ną czwartą jego masy ciała) — masaż sprzyja prawidłowemu ich rozwojo­wi. Masowane niemowlęta są zdrowsze, rzadziej się przeziębiają, rzadziej łapią różne infekcje i rzadziej mają problemy z trawieniem.

Relaks mający na celu spokojniejszy oddech

Dziecko rozwijające się w brzuchu matki pobiera tlen poprzez łożysko —  w momencie narodzin musi natychmiast przystosować się do nowych warunków, to znaczy zacząć oddychać samodzielnie. W tym trudnym momencie ogromne znaczenie ma dotyk, który pozwala dziecku zrelak­sować się i w spokoju uczyć się samodzielnego oddychania. W takich momentach matki instynktownie przytulają, całują, pieszczą i kołyszą swoje dzieci, nierzadko też głaszczą je po brzuszkach i klatkach pier­siowych. Taka forma masażu wspomaga rozwój systemu oddechowego, a także pomaga dziecku przejść z fazy płytkiego oddechu do fazy odde­chu głębokiego.

Odpowiednie kołysanie dziecka przez matkę lub innego opiekuna sprzyja wytworzeniu atmosfery, w której dziecko będzie czuć się bezpiecznie — kołysanie jest symulacją odczuć dziecka z czasów, gdy przebywało ono w łonie matki, dlatego też pozwala w wielu przypadkach uspokoić niemowlę. Badania wykazały, że kołysanie i masowanie zmniejszają ryzyko wystąpienia zespołu nagłej śmierci niemowląt (tzw. śmierci łóżeczkowej).

 

Wytwarzanie hormonów

Masaż wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu dokrewnego, którego rola polega na wydzielaniu hormonów — odpowiadają one za funkcjono­wanie najróżniejszych organów naszego ciała. Czynności każdego organu zależą w pewnym stopniu od oddziaływania hormonów. Odpowiedni dotyk umożliwia tworzącym układ dokrewny gruczołom odpowiednie funkcjono­wanie, od którego zależy równowaga metaboliczna organizmu, czyli ho­meostaza. Masowane niemowlęta mają lepszą gospodarkę hormonalną, co bezpośrednio przekłada się na bardziej efektywne funkcjonowanie poszcze­gólnych organów. Trzeba mieć świadomość, że organy niemowlęcia cały czas uczą się, jak prawidłowo funkcjonować poza łonem matki. W związku z powyższym stymulowanie zdolności organizmu dziecka do wytwarzania hormonów jest niezwykle ważne.

Wsparcie dla układu nerwowego

Centralny układ nerwowy (czyli mózg oraz rdzeń kręgowy) wraz z ukła­dem dokrewnym wspólnie odpowiadają za utrzymanie homeostazy. Ma­saż sprzyja rozwojowi centralnego układu nerwowego, gdyż wspomaga formowanie się nerwów i komórek mózgowych, w tym w szczególności otoczki mielinowej, która chroni włókno nerwu i przyspiesza przeka­zywanie impulsów nerwowych z mózgu do poszczególnych części ciała. W momencie porodu otoczka mielinowa nie jest jeszcze do końca ukształ­towana, dlatego też bardzo pozytywnie reaguje na delikatną stymulację.

W wieku niemowlęcym zachodzi niezwykle ważmy proces kształtowania się komórek nerwowych i otoczki mielinowej — masaż jest instrumentem wspomagającym ten proces.

 

Redukcja stresu i łagodzenie skutków oddziaływania nadmiaru bodźców

Moment przyjścia na świat, podobnie zresztą jak konieczność przetrwania poza łonem matki, jest dla dziecka źródłem stresu. Masowanie noworod­ka — a potem niemowlęcia — pozwala mu przystosować się do zupełnie nowego świata. Wkraczanie w nieznane zawsze budzi w nas lęk i rozterki, nietrudno sobie zatem wyobrazić, co może czuć noworodek. Masaż pomo­że mu rozluźnić się i spokojnie reagować na sytuację, w której oddziałuje na niego zdecydowanie zbyt wiele bodźców. Nie wahajmy się zatem twierdzić, że zdrowe życie niemowlaka uzależnione jest od dotyku — troskliwego do­tyku nigdy nie jest za wiele.

Dziecko odbiera bodźce zmysłowe już w łonie matki, jednak ich świadomość zyskuje ono dopiero w momencie zetknięcia się ze światem zewnętrznym. Bodźcem dla dziecka jest każdy czynnik, na którego oddziaływanie jest ono wystawione. Dziecko uczy się wykorzystywać swoje zmysły do interpretowania tych bodźców — jest to niezwykle istotnym elementem jego prawidłowego rozwoju.

Stres jest jednym z elementów mechanizmu dostosowywania się do ota­czającego świata i zaznajamiania się z tym, co nieznane. Nie można jednak zapominać, że dziecko nieustannie styka się z nowymi sytuacjami. Jeżeli w trakcie swojego rozwoju nie otrzymuje wsparcia w postaci czułego doty­ku, może się szybko zmęczyć i wypalić. Masaż pomaga niemowlęciu radzić sobie z kolejnymi problemami — jest okazją do odprężenia się i do rege­neracji sił niezbędnych do dalszego rozwoju. Warto też pamiętać, że od­powiednio wczesne wsparcie rozwoju dziecka masażem pomoże mu lepiej radzić sobie ze stresem w późniejszym życiu.

Idea masowania niemowląt

Dla prawidłowego rozwoju dziecka bardzo ważna jest więź między rodzi­cem a niemowlęciem. Masaż jest czynnikiem sprzyjającym umacnianiu ta­kiej więzi. Prawidłowy rozwój dziecka uzależniony jest od jego zdolności do przetwarzania bodźców zmysłowych, motorycznych i poznawczych. Nieustanne dotykanie, głaskanie, przytulanie i przemawianie do niemow­lęcia sprzyja jego lepszemu rozwojowi i pozytywnie stymuluje jego fizyczne i psychiczne samopoczucie.

Dotykane niemowlęta są często mniej nerwowe i lepiej sypiają. Masowane niemowlęta są bardziej stabilne emocjonalnie, mniej płaczą i częściej wchodzą w interakcje ze swoimi rodzicami. Reakcje dziecka na bodźce dotykowe przyspieszają jego gotowość motoryczną oraz poprawiają refleks.

Nowo narodzone dzieci tuż po opuszczeniu łona matki odbierają liczne sygnały, dzięki którym wiedzą, jak radzić sobie z zewnętrznym światem. Skóra niemowlaka jest jego pierwszym medium komunikacji — porozumie­wa się on ze światem jedynie poprzez dotyk. W trakcie typowego porodu dziecko jest wypychane na świat dzięki skurczom macicy, które stymulu­ją jednocześnie organizm samego dziecka, przygotowując go do pełnienia wszystkich niezbędnych w zewnętrznym świecie funkcji. Trzeba mieć świadomość, że mające miejsce w trakcie porodu skurcze masują dziecko, zwiększając aktywność wszystkich układów, które będą mu niezbędne do funkcjonowania po urodzeniu.

Potrzeba dotyku

Dotyk powinien być integralnym elementem kontaktu od momentu naro­dzin dziecka, gdyż od dotyku właśnie zależy zachowanie zdrowia i prawid­łowy rozwój nowo narodzonej istoty. Rozwój dziecka będzie tym szybszy, im częściej będzie ono dotykane, kąpane, pieszczone, trzymane i stymulo­wane za pomocą innych form czułego dotyku. W pierwszych latach życia dziecka czułego dotyku nigdy nie jest za dużo — poprzez dotyk przekazuje się dziecku miłość i daje się mu poczucie bezpieczeństwa. W takiej atmosferze dziecko może się lepiej rozwijać i poprawnie funkcjonować.

Dotyk jest jak ulica dwukierunkowa

Więź między rodzicami a dzieckiem jest bardzo ważna dla obu stron, a do­tyk niewątpliwie sprzyja jej wytwarzaniu. Kojący dotyk rodziców jest źród­łem korzyści nie tylko dla dziecka, ale także dla nich samych. Przekazywa­ne przez dotyk miłość i radość to niezwykle ważne, fantastyczne uczucia. Czuły dotyk dodatkowo wzmacnia więź, jaka wytwarza się między osobami dorosłymi a ich dzieckiem.

Bardzo ważna jest również więź między nowym członkiem rodziny a jego rodzeństwem — można ją rozwijać, na przykład angażując rodzeń­stwo w sprawowanie opieki nad niemowlakiem. Takie działania pomagają kształtować w starszych dzieciach poczucie odpowiedzialności. Dlatego też warto nakłaniać je do masowania najmłodszego członka rodziny, choć oczywiście powinny robić to pod nadzorem. Kiedy starsze rodzeństwo masuje niemowlę, miedzy nim a najmłodszym dzieckiem wytwarza się szczególna więź. Nie należy także zapominać, że rodzeństwo masujące niemowlaka jest jednocześnie także stroną otrzymującą — odczuwa sa­tysfakcję wynikającą ze stworzenia atmosfery bliskości między nim a nie­mowlakiem i pozostałymi członkami rodziny. Satysfakcja ta sprzyja budo­waniu poczucia własnej wartości i odczuwanej przez wszystkich członków rodziny wzajemnej miłości.

W zależności od wieku rodzeństwa można je zaangażować w wiele różnych działań mających na celu wytwarzanie więzi. Starsze dzieci uwielbiają trzymać, przytulać, obejmować i całować niemowlęta. Kolejnym elementem umacniającym więź między dziećmi może być asystowanie przy kąpieli małego dziecka.

Masaż ciała

Masaż pomaga przyszłej matce się zrelaksować — przyczynia się do rozluź­nienia mięśni dotkniętych skurczem oraz do usunięcia wszelkiego napię­cia. Masaż poprawia nie tyko krążenie krwi, ale także drenaż limfatyczny — dzięki temu mięśnie i tkanka łączna są lepiej odżywione i zdrowsze. Po­nadto masaż poprawia także kondycję ścięgien i mięśni, co z kolei przyczy­nia się do zwiększenia sprawności stawów. W trakcie wykonywana masażu należy pamiętać o stosowaniu odpowiedniej ilości olejku — przez cały czas trwania zabiegu osoba masująca powinna mieć możliwość wykonywania łagodnych i spokojnych ruchów.

Tułów

Ręcznikami okrywamy piersi oraz brzuch poniżej żołądka tak, by odkryte zostały tylko dolna część klatki piersiowej i obszar bezpośrednio pod nią. Kładziemy otwarte dłonie na klatce piersiowej, tuż pod piersiami, i uciska­my. Masaż techniką kompresyjną jest niezwykle relaksujący, przyczynia się także do przyspieszenia procesu usuwania toksyn z organizmu. Przesuwa­my następnie dłonie na prawą stronę ciała przyszłej matki i układamy je delikatnie na żołądku.

W żadnym przypadku nie należy uciskać masowanej osoby w okolicy brzucha — w szczególności nie wolno tego robić, jeżeli masujemy  kobietę w ciąży. W kolejnych fazach ciąży poszczególne organy wewnętrzne zmieniają nieco swoje położenie, aby stworzyć przestrzeń dla rozwijającego się dziecka. Co więcej, samo dziecko znajduje się blisko warstwy mięśni pokrywających brzuch. Masaż jest niewątpliwie korzystny zarówno dla dziecka, jak i dla ciężarnej kobiety, jednak wykonując go, należy postępować szczególnie ostrożnie.

Obiema rękami wykonujemy delikatne ruchy posuwiste zgodnie z ru­chem wskazówek zegara — staramy się w ten sposób wymasować całą dostępną cześć brzucha. Okrężne ruchy wykonujemy w górę w kierunku żeber i w dół w kierunku kości łonowej tak długo, aż wymasujemy cały brzuch. Cały czas staramy się, by wykonywane przez nas ruchy były po­wolne, spokojne i łagodne. Trzeba pamiętać, że dziecko może reagować na taki czuły dotyk.

Ramiona

Po zakończeniu masażu brzucha wykonujemy masaż ramion — najpierw koncentrujemy się na jednym ramieniu, później przechodzimy do maso­wania drugiego. Układamy dłonie po obu stronach ramienia i wyżymamy mięśnie, kierując się w dół, a następnie ponownie w górę. Masaż wykony­wany tą techniką pobudza krążenie krwi. Następnie obie dłonie zsuwamy po ramieniu w kierunku nadgarstka — ten sam gładzący ruch wykonujemy trzykrotnie. Chwytamy dłoń masowanej osoby w swoje dłonie i palcami rozsuwamy wewnętrzną powierzchnię dłoni ku krawędziom — w tym cza­sie dłoń przytrzymujemy kciukami znajdującymi się po drugiej stronie.

Techniką effleurage wykonujemy masaż wewnętrznej strony ramienia, przesuwając się od nadgarstka w kierunku ramienia i z powrotem — tę samą czynność powinniśmy powtórzyć co najmniej trzy razy. Obiema rę­kami wykonujemy następnie masaż petrissage, rozmasowując wszystkie mięśnie od barku do nadgarstka, a następnie w stronę przeciwną — wy­konujemy dwa powtórzenia tego elementu. Na zakończenie delikatnymi ruchami uspokajamy wszystkie mięśnie ramienia, przesuwając się stopnio­wo w górę i w dół trzy razy. Następnie w taki sam sposób wykonujemy masaż drugiego ramienia.

Nogi

Stajemy z boku przy masowanej kobiecie i obiema rękami wykonujemy gładzące ruchy wzdłuż jednej z jej nóg. Stosując technikę effleurage, prze­suwamy się od wierzchołka stopy do biodra, masujemy przy tym zewnętrz­ną powierzchnię nogi. Uginamy lekko nogę i masujemy tylną część uda, łydkę oraz tylną część stopy. W trakcie wykonywania masażu możemy stosować jedynie delikatne i spokojne ruchy, nie powinniśmy natomiast uciskać mięśni.

Podczas ciąży kobieta przybiera na wadze nie tylko dlatego, że rośnie rozwijający się płód. Przyrost wagi wynika także z pojawienia się w organizmie płynu owodniowego, który chroni dziecko przed wstrząsami oraz przed zmianami temperatury oraz ze wzrostu masy łożyska, za pośrednictwem którego płód jest odżywiany i które wydziela istotne dla rozwoju dziecka hormony.

 

Wykonujemy też masaż okolic kostki. W tym celu opuszkami obu dłoni wykonujemy koliste ruchy wzdłuż piszczeli w kierunku kolana. Masując okolice kolana, należy stosować niezwykle delikatny dotyk — wykonujemy okrężne ruchy wokół rzepki, uważając, by na nią nie naciskać. Następnie ponownie umieszczamy dłonie w okolicach kostki i, wykonując ruchy pal­cami obu dłoni, masujemy w kierunku kolana wewnętrzną stronę łydki. Kiedy dotrzemy nad kolano, zmienia się charakter ruchu — masaż wiąże się teraz z uciskaniem i pocieraniem po obwodzenie niedużych kół. W ten sposób masujemy przednią część uda, a następnie mięśnie znajdujące się na biodrach. W okolicach bioder wykonujemy okrężne ruchy, nasilając ucisk, i przesuwamy się wzdłuż kości biodrowej na skraj pośladka.

Spokojnym ruchem zsuwamy „dłonie z powrotem w okolice kostki — w trakcie wykonywania tego ruchu nasze dłonie obejmują kończynę masowa­nej kobiety. Następnie od kostki w kierunku biodra i z powrotem wykonuje­my masaż techniką effleurage. Następnie, znów rozpoczynając na wysokości kostki, spokojnie uciskamy mięśnie, przesuwając się stopniowo ku górze po przedniej części nogi. Musimy pamiętać, by nie stosować ucisku na kolanie. Aby wykonać ruch w stronę powrotną, unosimy lekko całą kończynę i spo­kojnie przesuwamy dłonie po jej powierzchni. Następnie zsuwamy obie dłonie po powierzchni stopy, kierując się od palców w stronę kostki.

Stopę gładzimy otwartą dłonią, wielokrotnie wykonując ruch w górę i w dół. Ruch w kierunku kostki powinien być połączony z uciskiem. W trak­cie wykonywania masażu w kierunku palców należy natomiast stosować delikatny dotyk. W trakcie wykonywania tych czynności nasze kciuki po­winny znajdować się na zewnętrznej stronie stopy. Następnie przeciągamy palcami po powierzchni podeszwy stopy w kierunku palców, utrzymując stały, zdecydowany ucisk. Cały czas trzymając kciuki na powierzchni stopy, rozciągamy skórę podeszwy ku zewnętrznym krawędziom. Kciukami i po­zostałymi palcami wykonujemy delikatne rozciąganie w celu rozluźnienia wszystkich mięśni stopy. Na zakończenie delikatnie dotykamy skóry na ca­łej powierzchni nogi, po czym przechodzimy do masowania drugiej nogi.

Plecy

Plecy kobiety ciężarnej najlepiej masuje się, jeżeli leży ona na boku. Dla wy­gody między nogi należy jej wówczas włożyć poduszki. W trakcie obracania się na bok należy przytrzymać okrywające osobę masowaną prześcieradło, by zapewnić jej pełen komfort i dyskrecję. Kiedy kobieta wygodnie ułoży się już na boku, wkładamy jej jedną poduszkę pod głowę, drugą natomiast między nogi. Zastosowanie poduszek pozwala istotnie zmniejszyć obciąże­nie stawów podczas masażu. W niektórych przypadkach konieczne jest tak­że podłożenie poduszki pod brzuch ciężarnej. Tkaninę należy ułożyć w taki sposób, by nieokryte pozostawały tylko plecy.

Wykonujemy masaż techniką effleurage na całej powierzchni pleców, przesuwając obie dłonie od bioder w kierunku karku. Ruchy naszych dło­ni powinny być spokojne i równe. Co pewien czas powinniśmy zwiększać ucisk. W trakcie masażu staramy się odnaleźć obszary szczególnie spięte — rozpoczynamy od okolic barków, gdzie szczególnie często występuje przekrwienie mięśni. Wykonujemy spokojne, okrężne ruchy dłoni, prze­suwając się od kręgosłupa w kierunku barków. Ponieważ kobieta leży na boku, możemy wykonywać masaż tylko jednej strony jej ciała na raz.

Przesuwając się od okolic pośladków w kierunku karku, wykonujemy okrężne ruchy całą dłonią. Stosujemy przy tym łagodny, lecz głęboki ucisk. Cały czas staramy się odbierać reakcje ciała masowanej osoby, przekazy­wane naszym dłoniom przez jej skórę. Do masażu wykonywanego wzdłuż kręgosłupa w kierunku karku wykorzystywać należy całą dłoń, by popraw­nie rozkładać ucisk. Okrężnymi ruchami rozmasowujemy okolice karku i barku, cały czas zwracając szczególną uwagę na spięte grupy mięśni. Ma­saż mięśni wzdłuż kręgosłupa wykonujemy trzykrotnie. Po jego zakończe­niu delikatnymi ruchami przenosimy się natomiast z góry pleców na dół, w okolice pośladków.

Pocieranie ułatwia usuwanie napięcia z mięśni i stawów. Kiedy naprężenie włókien mięśniowych ustąpi, na skórze pojawi się czerwone zabarwienie. Będzie ono świadczyć o wzmożonym przepływie krwi związanym z usunięciem stanu przekrwienia.

Następnie obiema dłońmi wykonujemy okrężnymi ruchami masaż mięśni bioder i pośladków. Po zakończeniu tej czynności samymi palcami uciskamy umięśniony fragment ciała znajdujący się na środku biodra, tuż pod kością biodrową — ucisk utrzymujemy przez chwilę. Ugniatamy ten fragment ciała, unosząc i wyżymając go. Jest to doskonały sposób na usunięcie napięcia ze znajdujących się w tych okolicach grup mięśni. Uciskając palcami, przesuwa­my się wzdłuż nogi od biodra aż do kolana. Jedną rękę kładziemy następnie na ramieniu, a drugą umieszczamy na biodrze — uciskamy i utrzymując cały czas ucisk, liczymy do siedmiu. Na zakończenie tej części zabiegu stosujemy delikatny dotyk na całej masowanej powierzchni, po czym przygotowujemy masowaną osobę do odwrócenia się na drugi bok.

Należy upewnić się, że przed zmianą pozycji usunęliśmy poduszki spo­między nóg oraz spod brzucha. Teraz również należy odpowiednio przy­trzymać okrycie, by masowana kobietą mogła się swobodnie obrócić na drugi bok. Po wygodnym ułożeniu masowanej osoby powtarzamy całą opi­saną wyżej sekwencję czynności.

Opisane powyżej techniki masażu pozwalają nawet osobie bez większego doświadczenia przeprowadzić masaż kobiety w ciąży. Masaż taką — lub po­dobną — techniką wykonywać można przez cały okres trwania ciąży. Jeżeli przyszła matka będzie miała ochotę poddać się masażowi w trakcie porodu, konieczne będzie zapewne wprowadzenie pewnych modyfikacji — na przy­kład ograniczenie się wyłącznie do masowania obszaru pleców. Masowanie po porodzie oraz w okresie powrotu do stanu sprzed ciąży pomaga kobiecie od­zyskać równowagę fizyczną i psychiczną. Masaż przeprowadzany przez ojca dziecka jest wspaniałym wyrazem miłości i zrozumienia potrzeb drugiej osoby — jest to doświadczenie, które można przeżywać nie tylko w czasie ciąży, ale także w czasie całego życia. Przekazywanie czułego dotyku ma niezwykle istot­ne znaczenie. Masaż warto uczynić integralnym elementem naszego codzien­nego życia.

Zasady wykonywania I masażu głowy i karku

Niektóre elementy masażu odpowiedniego dla kobiety w ciąży można z po­wodzeniem wykonać także na sobie — chodzi w szczególności o masaż twarzy i okolic uszu. Wykonywanie masażu na sobie pozwala zweryfikować swoje umiejętności i przekonać się, jakiego uczucia doświadcza masowana osoba (a jednocześnie pozwala się skutecznie odprężyć).

Twarz

Do tego fragmentu masażu warto wykorzystać jakiś naturalny olejek (może to być na przykład olejek jojoba). Przed nałożeniem na skórę masowanej osoby olejek ten należy rozgrzać w rękach. Warto jednocześnie pamiętać, że niektóre osoby lubią, gdy środkiem nawilżającym wykorzystywanym pod­czas masażu twarzy jest krem. Są także i tacy, którzy nie życzą sobie, by na­kładać na twarz jakikolwiek środek. Masaż rozpoczynamy od wykonywania gładzących ruchów w górę karku i wzdłuż krawędzi szczęki. Trzymając dłonie po obu stronach twarzy, przesuwamy je gładzącym ruchem na policzki, potem nad kości policzkowe. Kontynuujemy ruch aż na czoło, a następnie ku czubkowi głowy.

Przenosimy dłonie na policzki i delikatnie szczypiemy — staramy się lekko unosić skórę. Przesuwamy dłonie wzdłuż linii szczęki ku górze. Ten sam ruch powtarzamy przez chwilę, tak by wymasowana została cała po­wierzchnia policzków. Bardzo delikatnie szczypiemy także fragment poło­żony nad górną wargą — między ustami a nosem. Palcami wskazującymi obu dłoni uciskamy delikatnie powierzchnię nosa, przesuwając się w górę w kierunku czoła. Następnie delikatnie szczypiemy skórę położoną nad li­nią brwi, przesuwając się od zewnętrznej krawędzi twarzy w kierunku nasa­dy nosa, a następnie w kierunku przeciwnym.

Masaż poprawia krążenie płynów ustrojowych. Nie powinno się zwiększać przepływu krwi przez obszary, w których występują zaburzenia mechaniczne lub chemiczne. Nie należy zatem masować okolic, w których występuje poważna opuchlizna, przybierająca charakter obrzęku — masaż mógłby spowodować pogorszenie się stanu chorego fragmentu ciała.

Końcówkami palców uciskamy czoło, przesuwając się znad brwi ku górze. Powtarzamy tę czynność tak długo, aż wymasujemy całe czoło. Na­stępnie powinniśmy rozmasować skórę głowy, starając się pokryć całą jej powierzchnię — wykonujemy pocierające ruchy przypominające te, które wykonuje się w trakcie mycia włosów. Kiedy dotrzemy do nasady czaszki, umieszczamy palce w zagłębieniach znajdujących się poniżej uszu. Delikat­nie uciskamy to miejsce, obejmując jednocześnie dłońmi tył głowy.

Uszy

Umieszczamy kciuki obu dłoni z tyłu wzdłuż uszu. Palce wskazujące ukła­damy na wysokości uszu na policzkach. Delikatnie rozmasowujemy palcami wskazującymi całą powierzchnię uszu — masaż wykonywany w ten sposób jest źródłem niezwykle przyjemnych doznań. Chwytamy płatki uszu między kciuk a palec wskazujący i uciskamy przez pięć sekund, po czym puszczamy.

Kontynuujemy masaż małżowin usznych, przesuwając się ku górze — cały czas kciuki umieszczone są od strony czaszki, a palce wskazujące od strony twarzy. Delikatnie szczypiemy zewnętrzną krawędź obu małżowin. Kiedy dotrzemy do najwyżej położonego punktu uszu ponownie ściskamy małżowinę między palcami i przytrzymujemy, odliczając do pięciu. Po za­kończeniu tej czynności ponownie układamy kciuki po tylnej stronie płatków uszu, a w tym czasie palcami wskazującymi pocieramy przednią część tego miękkiego elementu. Czynność tę wykonujemy przez około dwie mi­nuty — warto podkreślić, że taki zabieg jest niezwykle relaksujący.

Masaż uszu jest w zasadzie jedną z rozluźniających technik refleksologicznych — doskonale sprawdza się jednak jako element tradycyjnego masażu. Refleksologia ucha pozwala rozluźnić kręgosłup i mięśnie pleców, korzystnie wpływa także na pracę organów wewnętrznych. Masaż płatka ucha daje poczucie ogólnego rozluźnienia.

 

Kark

Układamy rozluźnione dłonie po obu stronach karku ciężarnej kobiety, de­likatnie masując okolice obojczyków i przesuwając się w kierunku barku. Następnie obiema rękoma delikatnie masujemy mięśnie na całej długości karku — docieramy aż do podbródka. Podbródek delikatnie rozciągamy i wytrzymujemy, licząc do trzech. Delikatnie przechylamy głowę na jedną stronę i palcami obu dłoni gładzimy szyję, przesuwając się od nasady karku aż do czaszki. Następnie ten sam fragment ciała masujemy kolistymi, roz­ciągającymi ruchami.

Przechylamy następnie głowę na drugą stronę i powtarzamy cały zabieg — czyli gładzenie i masaż ruchami kolistymi — po drugiej stronie szyi. Po­nownie układamy głowę w pozycji wyprostowanej i wkładamy obie dłonie pod głowę, tworząc z nich jakby kołyskę. Palcami uciskamy i wykonujemy małe kółeczka na całej długości karku, począwszy od barków, a skończyw­szy w miejscu, gdzie rozpoczyna się czaszka. Delikatnie wyciągamy głowę do przodu. Wykonujemy trzy powtórzenia tej samej czynności. Na zakończenie trzykrotnie przeciągamy dłonie kolejno pod głową. Po zakończeniu masażu układamy głowę w pierwotnej pozycji.

Masowanie kobiet w ciąży

Masaż pozwala kobiecie w ciąży — niezależnie od tego, o jakie stadium rozwoju dziecka chodzi — zachować zdrowie i dobrą kondycję fizyczną. Ciąża to czas radości — w ciele kobiety zachodzi wiele zmian, których celem jest stworzenie bezpiecznych i komfortowych warunków dla mają­cego przyjść na świat dziecka.

Techniki masażu stosowane w okresie ciąży

Wykonując masaż na ciężarnej kobiecie, wykorzystuje się dokładnie te same techniki, co w przypadku innych form masażu — można zatem z po­wodzeniem stosować masaż effleurage, petrissage, opukiwanie, pocieranie i delikatne dotykanie. W trakcie zabiegu wykorzystywać można wszystkie podstawowe elementy masażu szwedzkiego, a także techniki pochodzące z Dalekiego Wchodu.

Ułożenie masowanej osoby

U przyszłej matki stosunkowo wcześnie zaczyna pojawiać się uczucie uci­sku w okolicy brzucha, dlatego w trakcie masażu powinna leżeć przede wszystkim na plecach. Pod kolanami masowanej osoby umieścić należy poduszki, by zapewnić kobiecie maksymalną wygodę. Plecy masowanej osoby powinny płasko przylegać do powierzchni, na której wykonywany jest masaż. W niektórych przypadkach konieczne jest włożenie pod kola­na i nogi więcej niż jednej poduszki. We wczesnych fazach ciąży wystarczy zwykle umieścić pod głową małą poduszkę, by zapewnić pełną wygodę. Trzeba mieć natomiast świadomość, że w końcowych fazach ciąży nawet leżenie na plecach może wywoływać u przyszłej matki uczucie dyskomfor­tu. Rozwijające się dziecko może ponadto uciskać na aortę zstępującą, co z kolei wywoływać będzie niedokrwienie łożyska.

Aorta to główna tętnica zaopatrująca cały organizm w krew. Aorta składa się z wielu odcinków, a jednym z nich jest właśnie aorta wstępująca, poprzez którą krew dociera do klatki piersiowej, przepony oraz okolic brzucha. Zbyt duży ucisk tego naczynia spowodować może zaburzenia w dopływie krwi do zaopatrywanych przez nią organów.

Od pewnego momentu ciąży kobieta czuje się najlepiej w pozycji bocz­nej — w związku z powyższym konieczne jest odpowiednie dostosowanie wykorzystywanych technik masażu. Zacznijmy jednak omówienie zasad wykonywania masażu ciężarnej kobiety od zabiegu wykonywanego na ko­biecie, która wygodnie leży na plecach.

Po narodzinach dziecka

Masaż można wykonywać także w trakcie kolejnych tygodni następujących po porodzie, czyli w okresie, kiedy ciało kobiety wraca do stanu sprzed ciąży. Poziom hormonów osiąga znów normalny stan — gospodarka hor­monalna wraca do równowagi. Zmianom hormonalnym towarzyszą często także wahania nastroju i samopoczucia fizycznego.

Depresja poporodowa

Po porodzie, czyli w okresie, kiedy poziom hormonów zaczyna się sta­bilizować, wiele kobiet odczuwa zmęczenie i smutek, który zwykle poja­wia się w ciągu dziesięciu dni po urodzeniu dziecka. Po porodzie często pojawiają się zupełnie niewytłumaczalne wahania nastrojów. Kobiety po porodzie łatwo się irytują i często odczuwają niepokój. Wiele kobiet nie ma w tym okresie cierpliwości do nikogo oprócz swojego nowo narodzo­nego dziecka. Kobiety w okresie poporodowym częściej płaczą, zdarza się także, że ogarnia je wielki smutek. Stan ten można łatwiej przezwyciężyć, jeżeli po porodzie powróci się do normalnego trybu życia — w szcze­gólności do normalnego rytmu odżywiania i odpoczynku. Najlepiej, gdy kobieta otrzymuje w tym okresie wsparcie ze strony swoich najbliższych. Pomocny w procesie odzyskiwania równowagi emocjonalnej i fizycznej może być także masaż.

W przypadku niektórych kobiet pojawia się po porodzie depresja przybierająca cechy stanu chorobowego — wystąpienie takiego stanu jest zwykle konsekwencją gwałtownych zmian hormonalnych zachodzących w organizmie młodej matki. Jest to oczywiście stan zdecydowanie poważ­niejszy niż zwykły niepokój czy smutek doświadczany przez młode matki. U kobiety cierpiącej z powodu depresji występują wahania nastroju, trud­ności z koncentracją, a także niepokój i zdenerwowanie, których przyczyn kobieta nie potrafi wskazać. Kobieta chora na depresję nie potrafi zająć się swoim nowo narodzonym dzieckiem — czuje się bezsilna i nieporadna. Osoba, u której wystąpią tego typu objawy, powinna niezwłocznie zgłosić się do specjalisty. Troskliwy dotyk przybierający postać masażu może sta­nowić jeden z czynników ułatwiających kobiecie przetrwanie tego trudne­go dla niej okresu.
Korzyści z wykonywania masażu po urodzeniu dziecka

Nie ulega wątpliwości, że masaż ma pewne właściwości uzdrawiające. W różnych kulturach na całym świecie masaż wykonuje się zarówno przed, jak i w trakcie porodu, a także po nim. Po porodzie młoda matka może sama masować sobie brzuch — przyspiesza to wydzielanie i usuwa­nie odchodów połogowych. Masowanie okolic brzucha przyspiesza tak­że regenerację macicy, przywraca też skórze elastyczność. Masaż dolnej części pleców pomaga natomiast wyeliminować napięcie. Ogólnie rzecz biorąc, masaż pomaga usuwać bóle mięśniowe, tym samym ułatwiając ko­biecie odzyskiwanie energii i siły po porodzie.

Elementem przywracania równowagi hormonalnej sprzed okresu ciąży jest wydalanie nadmiaru hormonów — u kobiet w okresie poporodowym obserwuje się częstsze oddawanie moczu oraz wzmożoną potliwość. Tym formom usuwania zbędnych substancji z organizmu towarzyszy także wydzielanie odchodów połogowych, czyli lochii, która usuwana jest drogami rodnymi. Organizm kobiety wydziela lochię przez około dwa tygodnie po porodzie.

Masaż w trakcie porodu

Istnieje wiele sygnałów świadczących o tym, że zbliża się moment porodu. Wiele osób odczuwa w tym okresie podniecenie lub nagły przypływ energii. Temu ostatniemu zjawisku towarzyszą często działania mające na celu przy­gotowanie domu na przyjęcie nowego członka rodziny — kobieta odczuwa potrzebę wysprzątania mieszkania i ostatecznego urządzenia miejsca, gdzie będzie zajmować się dzieckiem.

Kobieta może przed porodem odczuwać bóle w dolnej części pleców oraz w nogach. Może też odczuwać dolegliwości w postaci ucisku w mied­nicy. W przypadku wielu kobiet piersi dodatkowo powiększają się i stają się cięższe, ponieważ gruczoły mlekowe zaczynają wytwarzać pokarm dla dziecka, które ma przyjść na świat.

 

Trzy fazy porodu
Poród składa się z trzech faz, które można wyróżnić na podstawie pew­nych cech charakterystycznych. W pierwszej fazie szyjka macicy skraca się i zaczyna się rozwierać. W tej fazie występują charakterystyczne skurcze, których celem jest rozszerzenie szyjki macicy w celu przygotowania jej do porodu. Skurcze pierwszej fazy porodu mogą trwać nawet kilka godzin. W przypadku kobiet rodzących pierwsze dziecko może ona trwać nawet kilkanaście godzin.

Rozszerzanie się szyjki macicy określane jest mianem rozwarcia. W pierwszej fazie porodu szyjka macicy rozwiera się do siedmiu centymetrów — po osiągnięciu siedmiocentymetrowego rozwarcia zaczyna się faza druga, czyli faza parcia. O ostatecznym przejściu do fazy drugiej możemy mówić, gdy rozwarcie osiągnie dziesięć centymetrów.

Poruszanie się w trakcie pierwszej fazy porodu jest korzystne dla ko­biety. Chodzenie przyspiesza przebieg porodu, a ponadto pozwala łatwiej radzić sobie z kolejnymi skurczami. Skutki występowania skurczów można łagodzić — szczególnie na początku pierwszej fazy — powoli i głęboko oddychając. Wraz z nasilaniem się skurczów w fazie przejściowej oddech rodzącej kobiety przyspiesza — by poradzić sobie ze skurczami, kobieta powinna wówczas szybko i rytmicznie oddychać.

W drugiej fazie porodu dziecko pojawia się na świecie. Skurcze wy­stępują w tej fazie co dwie do pięciu minut — w czasie ich trwania matka podejmuje aktywny wysiłek na rzecz wypchnięcia dziecka na świat. Po wy­daleniu dziecka z ustroju matki, skurcze trwają nadal, ponieważ organizm dąży do usunięcia łożyska. W tej ostatniej fazie porodu wydalane jest ło­żysko, a naczynia krwionośne naruszone podczas trwania akcji porodowej ulegają obkurczeniu.

Masaż w poszczególnych fazach porodu

Masaż może przynosić rodzącej kobiecie ulgę na wszystkich etapach poro­du. Jego skutek w postaci zmniejszenia dolegliwości bólowych jest szcze­gólnie istotny, ponieważ przyczynia się do uspokojenia rodzącej kobiety. Masaż łagodzi odczuwanie skurczów, niekiedy przyczynia się także do przy­spieszenia akcji porodowej. Czuły dotyk przekazywany rodzącej kobiecie w pierwszej fazie porodu daje jej wsparcie i sprawia, że czuje się ona pew­niej. Masaż wykonywany w fazie przejściowej pozwala kobiecie z większym spokojem reagować na nasilające się bóle.

Masaż wykonywany w trakcie porodu przynosi kobiecie korzyści tylko wówczas, gdy ma ona ochotę odczuwać dotyk drugiej osoby. Przed rozpoczęciem zabiegu należy zatem upewnić się, że rodząca kobieta rzeczywiście z chęcią podda się masażowi.

Wykonywanie masażu podczas porodu daje kobiecie chwilę wytchnie­nia, tak potrzebną w okresie, kiedy czuje się ona samotna i bezradna. Czuły dotyk jest źródłem uczucia komfortu — daje wsparcie, ponieważ pozwala stworzyć atmosferę spokoju. Rodzącej kobiecie doświadczającej troskliwe­go dotyku łatwiej jest się skupić, ma też większą kontrolę nad swoim cia­łem. Masaż dodaje jej siły i motywuje do większej wytrwałości.

Wspaniałym momentem do wykonywania masażu jest faza wydalania łożyska. Skurcze macicy nadal są dość silne, ale na tym etapie można już pomagać rodzącej kobiecie poprzez masowanie okolic brzucha. Spokojny i rytmiczny masaż ułatwia usunięcie łożyska i przyspiesza chwilę, w której matka może spokojnie odpocząć, przytulając swoje maleństwo. Nie ule­ga wątpliwości, że masaż powinien być postrzegany jako istotne narzędzie wspomagania porodu.

Masaż w okresie prenatalnym

Ciąża to ogromne obciążenie dla kobiety — bardzo istotnie wpływa na pracę mięśni pleców, brzucha, ramion, okolic miednicy, nóg oraz stóp. Wszystkie części ciała ciężarnej kobiety muszą przystosować się do noszenia rosnące­go ciężaru rozwijającego się dziecka. Nie należy też zapominać o zmianach fizjologicznych, które są źródłem dodatkowego obciążenia dla psychiki ko­biety — żyły, tętnice oraz naczynia limfatyczne muszą pracować wydajniej, a zwiększona ilość hormonów nasila aktywność poszczególnych układów tworzących organizm.

Od początku ciąży w organizmie kobiety uaktywnia się gruczoł wydzie­lający hormon nazywany relaksyną. Substancja ta odpowiada za rozluźnienie wiązadeł i zwiększenie ruchliwości stawów. Kości miednicy muszą stać się bardziej elastyczne, by mogły odpowiednio pracować w trakcie porodu. Relaksyna nie ma jednak działania wybiórczego, w związku z czym w czasie cią­ży rozluźnieniu ulegają wszystkie wiązadła i stawy. Zjawisku temu towarzyszyć może cały szereg różnych dolegliwości — od wyskakujących dysków począw­szy, poprzez bóle mięśniowo-stawowe i drętwienie będące skutkiem zakłócenia pracy połączeń nerwowych, a skończywszy na powstaniu asymetrii w ułożeniu kości bioder. Mięśnie mogą reagować na rozluźnienie się stawów i wiązadeł większym napięciem, skutkiem którego.może być pojawianie się skurczów.

Relaksyna zaczyna być wydzielana w momencie zajścia w ciążę. Zwiększona elastyczność miednicy, dolnych części pleców oraz stawów biodrowych ma ułatwić wydanie dziecka na świat. Relaksyna odpowiada także za rozluźnienie się szyjki macicy w czasie porodu.

 

Korzyści z wykonywania masażu w okresie prenatalnym

Masaż wykonywany w okresie prenatalnym pozwala wyeliminować czyn­niki stresogenne, oddziałujące na organizm kobiety w czasie ciąży — tym samym masaż ułatwia kobiecie przejęcie kontroli nad własnym ciałem i po­zwala jej w pełni doświadczać ciąży. Masaż w istotnym stopniu przyczynia się do usunięcia szkodliwego napięcia. Zabieg pomaga obniżyć zwiększoną w okresie ciąży częstotliwość uderzeń serca i wdechów, a tym samym daje kobiecie poczucie spokoju i błogości. Wykonywanie masażu w okresie ciąży może być źródłem wielu korzyści — z całą pewnością zaś przyczynia się do poprawy samopoczucia przyszłej matki. Warto wspomnieć, że wykonywa­nie masażu w okresie ciąży przyczynia się do:

  • ustabilizowania się poziomu hormonów,
  • poprawy krążenia krwi,
  • lepszego zaopatrzenia w tlen i składniki odżywcze poszczególnych komórek ciała,
  • zwiększenia wydajności układu limfatycznego,
  • ograniczenia tendencji to powstawania żylaków,
  • zmniejszenia opuchlizny,
  • poprawy kondycji mięśni,
  • wyeliminowania uczucia napięcia odczuwanego w okolicach ple­ców i barków,
  • poprawy stanu psychicznego.

Przeciwwskazania

Masaż jest niewątpliwie korzystny, kiedy ciąża przebiega bez komplikacji. Inaczej rzecz się ma w przypadku, gdy występują pewne czynniki stanowią­ce przeciwwskazanie do masażu. Przed rozpoczęciem zabiegu należy zatem upewnić się, że kobieta, którą zamierzamy masować uzyskała pozwolenie od lekarza prowadzącego ciążę. Masażu nie należy bowiem w żadnym przy­padku wykonywać, jeżeli występują jakiekolwiek przeciwwskazania. Kobie­tę w ciąży należy bezwzględnie skierować do lekarza, jeżeli stwierdzi, że występuje u niej jakakolwiek z poniższych dolegliwości:

  • podwyższone ciśnienie krwi,
  • nadmierne opuchlizny,
  • toksemia,
  • nudności lub wymioty,
  • wysoka gorączka,
  • bóle brzucha,
  • krwawienie z dróg rodnych.

Ustalanie własnego schematu

Nie ma żadnego schematu, według którego należałoby wykonywać masaż zmysłowy. Dłonie osoby masującej powinny cały czas słuchać tego, co mówi im ciało osoby masowanej — w ten sposób odnaleźć można obszary na­pięcia i stresu, spięte mięśnie, niedoleczone bóle i nierozluźnione stawy. Za pierwszym razem, kiedy kładziemy dłonie na plecach naszego partnera, powinniśmy zamknąć oczy i spróbować zrozumieć wszystkie informacje, które odbieramy za pośrednictwem naszych dłoni. Wyobraźmy sobie, że jesteśmy na tanecznym parkiecie i że pozwalamy, by nasz partner prowa­dził nas w tańcu. Postarajmy się odebrać informację na temat tego, przy jakiej muzyce nasz partner chciałby się relaksować, byśmy mogli poruszać się w rytm tej właśnie muzyki.

Ruchy wykonywane podczas masażu będzie można uznać za właściwe tylko wówczas, gdy nasze ciało będzie przy ich wykonywaniu odpowiednio pracować — zdecydowanie łatwiej będzie nam poruszać się we właściwym rytmie, jeżeli będziemy słyszeć w głowie jakiś fragment muzyki i poruszać się w jej rytmie. Wybieramy sobie zatem rytm, zgodnie z którym będziemy wykonywać poszczególne ruchy — dzięki temu osoba masowana będzie się mogła w pełni zrelaksować. Ręce poruszają się zgodnie z rytmem muzyki, który przekazujemy odbiorcy poprzez nasz dotyk — to pozwala obojgu partnerom uczestniczyć w intymnym i zmysłowym tańcu masażu. Kiedy to my położymy się wygodnie, by poddać się masażowi, również powinniśmy wybrać sobie muzykę, w rytm której poruszać się ma nasz partner.

Partnerzy mogą bez wahania opracowywać własne wersje masażu, dzię­ki którym będą mogli czerpać jeszcze większą przyjemność ze wspólnie spę­dzonych chwil i ze wzajemnie ofiarowywanego dotyku. Do masażu można wprowadzić wiele różnych, nawet najbardziej nietypowych, elementów. Na początku można wypróbować jedną z poniższych możliwości:

  • Masaż można przeprowadzić w wannie, wykorzystując płyn do ką­pieli, by ułatwić sobie wykonywanie ruchów na ciele partnera.
  • Warto poszukać olejku zapachowego najlepiej odpowiadającego na­szym gustom — może być to na przykład olejek o zapachu truska­wek albo wanilii.
  • Spróbujmy wykonać masaż jedynie za pomocą jednego lub dwóch ruchów (najlepiej innych niż zwykle) i przekonajmy się, jakie będą reakcje partnera.
  • Wybierzmy się na piknik i zabierzmy ze sobą olejek do masażu — spróbujmy wykonać masaż na świeżym powietrzu.
  • Wykonajmy masaż jedynie niewielkiego fragmentu ciała — dłoni, stóp lub twarzy — poświęcając co najmniej dwadzieścia minut na dokładne jego wymasowanie.
  • Odwiedźmy partnera w pracy i zaproponujmy mu masaż na krześle.

Warto dzielić się z partnerem naszymi myślami i pragnieniami. Warto podejmować wspólny wysiłek na rzecz stworzenia własnych koncepcji ma­sażu. Warto też poświęcić trochę czasu na stworzenie atmosfery intymności, w której można będzie w pełni doświadczać radości poznawania drugiej osoby. Masaż jest formą przekazywania swoich uczuć drugiej osobie. Umie­jętność odprężania się i odczuwania przyjemności to prezent, z którego można cieszyć się wraz z partnerem przez bardzo długi czas.