Archive for the ‘Budowa ludzkiego ciała’ Category

Wpływ masażu na skórę

Kondycja skóry może się znacznie poprawić pod wpływem masażu. Masaż przyczynia się bowiem między innymi do usuwania zewnętrznych zrogowaciałych warstw naskórka, tym samym poprawiając stan i wygląd skóry. Jed­nocześnie masaż stymuluje także krążenie krwi, dzięki czemu do gruczołów łojowych dociera więcej substancji odżywczych. Lepiej odżywione gruczoły wytwarzają większe ilości łoju, który nadaje skórze miękkość i sprężystość. Lepsze krążenie poprawia także funkcjonowanie gruczołów potowych, a tym samym usprawnia proces usuwania z organizmu toksycznych związ­ków. Dobrze ukrwiona skóra może łatwiej pobierać substancje odżywcze. Masaż stymuluje także gospodarkę tłuszczową organizmu i ułatwia likwidowanie tkanek bliznowatych.

Masaż odgrywa istotną rolę jako czynnik wspierający funkcjonowanie poszczególnych układów organizmu. Pomaga zmniejszyć poziom stresu, a tym samym stworzyć poszczególnym organom warunki do bardziej wy­dajnej pracy. Masaż może być stosowany profilaktycznie lub jako element kuracji. Pomaga zachować lub odzyskać dobrą kondycję fizyczną zarówno osobom w pełni zdrowym, jak i osobom cierpiącym z powodu różnych dolegliwości.

 

Rodzaje skóry

Skóra może mieć różny kolor i różną fakturę. Wygląd naszej skóry zależy w dużej mierze od naszych genów, jednak nie bez wpływu są także wysta­wienie na działanie promieni słonecznych, dieta, palenie tytoniu oraz od­działywanie innych czynników zewnętrznych.

Zmarszczki — choć pojawiają się dopiero w pewnym wieku — są skutkiem wystawienia na działanie promieni słonecznych w młodości. Badania wykazały, że ludzie nieprzebywający dużo na słońcu wyglądają sześć do dziesięciu lat młodziej niż ci, który są nieustannie narażeni na działanie promieni słonecznych. Gdybyśmy w ciągu naszego życia nie mieli w ogóle kontaktu z promieniami słonecznymi, nasza skóra zachowałaby jędrność i młody wygląd nawet przez siedemdziesiąt lat.

Każdy z nas miał zapewne okazję oglądać reklamy, w których mowa była o różnych rodzajach skóry — przetłuszczającej się, suchej, normal­nej… Pozostaje tylko ustalić, co te nazwy tak naprawdę oznaczają. Należy stwierdzić, że skóra każdego z nas ma swoje własne niepowtarzalne właś­ciwości. Na wygląd naszej skóry wpływają wahania poziomu hormonów w organizmie oraz oddziaływanie środowiska, w którym żyjemy, a więc na przykład promieni słonecznych. Nie bez znaczenia dla skóry są kosmetyki wykorzystywane do makijażu, kremy czy kosmetyki pielęgnacyjne. Gene­ralnie wyróżnia się trzy rodzaje skóry:

  • skóra tłusta — charakteryzuje ją nadmierna produkcja łoju, który w normalnych ilościach umożliwia skórze zachowanie miękkości, gładkości i sprężystości; jeżeli w porach zbierze się nadmierna ilość łoju, tworzą się wągry;
  • skóra sucha — zwykle występuje u osób wystawionych na działanie szczególnego rodzaju czynników zewnętrznych oraz u osób star­szych; suche lub zimne powietrze powoduje utratę wilgoci przez skórę, w wyniku czego staje się ona bardziej napięta i sucha; skóra traci wilgoć także z wiekiem, ponieważ tkanki naskórka mają mniej­szą zdolność utrzymania wody pod jej powierzchnią;
  • skóra wrażliwa — występuje zwykle u osób mających skłonności alergiczne oraz narażonych na silne działanie czynników chemicz­nych lub promieni słonecznych; w wielu kosmetykach znajdują się substancje chemiczne (na przykład substancje zapachowe), które mogą wywoływać podrażnienia skóry; większość z nas doświadczy­ła lub doświadczy w swoim życiu podrażnienia skóry.

Funkcje skóry

Skóra pełni wiele różnorodnych funkcji, podobnie zresztą jak inne elemen­ty składające się na zewnętrzną powłokę ciała. Stanowi warstwę umożli­wiającą organizmowi zachowanie dobrej kondycji — zapewnia mu ochronę przed czynnikami zewnętrznymi, wytwarza witaminy, utrzymuje i regulu­je ciepłotę ciała oraz usuwa substancje szkodliwe. Białko zwane keratyną odpowiada za powstawanie na powierzchni skóry wodoodpornej warstwy, która chroni organizm przez dostawaniem się wody do wewnątrz oraz przed odwodnieniem. Skóra pełni także funkcję zapory zapobiegającej przedosta­waniu się ze środowiska do organizmu mikroorganizmów oraz substancji szkodliwych, czyli między innymi bakterii czy wirusów, a także substancji chemicznych i promieniowania. Nasza zewnętrzna powłoka chroni nas tak­że przez uszkodzeniami mechanicznymi. Warto też wspomnieć, że skóra jest najbardziej rozległym narządem zmysłu.

Trzy warstwy skóry

Zewnętrzna warstwa skóry, czyli naskórek, zbudowana jest z pięciu powłok odpowiadających za ochronę skóry przed czynnikami zewnętrznymi oraz za transpirację. W naskórku znajdują się także zakończenia nerwów doty­kowych. Tkanka nabłonkowa tworząca górną warstwę skóry nieustannie się odtwarza — w procesie tym wytwarza stale nowe komórki, przesuwając starsze bardziej ku powierzchni. Ruchowi temu towarzyszy obumieranie komórek — zrogowaciałe komórki są następnie usuwane z powierzchni skóry poprzez złuszczanie. Całkowite odtworzenie się skóry trwa od trzech do sześciu tygodni.

W naskórku znajdują się ponadto także komórki barwnikowe skóry. Niektóre z komórek wytwarzanych w wewnętrznych komórkach naskórka (zwanych podstawą) przekształcają się w zabarwione na brązowo komórki, zwane melanocytami. Wytwarzają one melaninę — barwnik odpowiedzial­ny za zmianę koloru skóry pod wpływem promieni słonecznych. Ciemniej­sza skóra jest zdolna wytwarzać więcej melaniny niż jasna — tym samym jest ona mniej podatna na skutki procesu starzenia oraz uszkodzenia wywo­ływane czynnikami zewnętrznymi.

Druga warstwa skóry znajdująca się poniżej naskórka i ściśle z nim po­łączona nosi nazwę skóry właściwej. W tej warstwie znajdują się naczynia krwionośne oraz niektóre zakończenia nerwowe. Tu także znaleźć można włókna, które nadają skórze rozciągliwość i elastyczność. W skórze właści­wej umieszczone są mieszki włosowe oraz gruczoły potowe i łojowe.

Rozciągliwość to zdolność skóry do zwiększania swojej powierzchni na przykład w związku z rozwojem ciąży, przybieraniem na wadze czy powstaniem szczególnie dużej opuchlizny. Elastyczność decyduje natomiast o tym, że skóra powraca do swoich pierwotnych kształtów. Niekiedy skóra rozciąga się nadmiernie — wówczas skóra właściwa ulega uszkodzeniu i powstają rozstępy.

 

Trzecią, najgłębiej położoną warstwą skóry jest tkanka podskórna. Skła­da się ona przede wszystkim z tkanki tłuszczowej, która zapewnia skórze zdrowie. Ta warstwa stanowi mocowanie, za pomocą którego skóra właś­ciwa łączy się z kośćmi i mięśniami znajdującymi się pod nią. Tkanka pod­skórna nadaje skórze kształt i stanowi dla niej dodatkowe zabezpieczenie.

Zewnętrzna powłoka ciała

Zewnętrzną powłokę ciała tworzą trzy grupy tkanek, które łączą się ze sobą, tworząc warstwę przykrywającą i chroniąca organizm od zewnątrz. W skład tego zewnętrznego systemu wchodzą skóra, włosy, paznokcie, gru­czoły potowe i łojowe oraz zakończenia nerwowe. Z punktu widzenia tech­nik masażu najistotniejszym z powyższych elementów jest skóra. Skóra jest powłoką poprzez którą kontaktujemy się ze światem zewnętrznym — dzię­ki niej odczuwamy dotyk, zarówno ten bierny, jak i ten czynny. Skóra pełni także funkcję ochronną — można by powiedzieć, że stanowi pierwszą linię obrony naszego organizmu. Warto zauważyć, że za pośrednictwem skóry wyrażamy wiele naszych emocji — pod ich wpływem skóra zmienia kolor, ukształtowanie i temperaturę. Masaż pozwala skórze zachować zdrowie, sprężystość oraz odpowiednie napięcie.

Wystawienie na działanie promieni ultrafioletowych jest korzystne dla każdego rodzaju skóry, ponieważ zwiększając poziom melatoniny w jej komórkach — czego przejawem jest pojawienie się opalenizny — poprawia jej odporność na promieniowanie. Oczywiście nadmierne narażenie na działanie tych cząsteczek prowadzić może do powstania raka skóry. Rozsądne gospodarowanie czasem spędzanym na słońcu oraz stosowanie odpowiednich filtrów pozwoli zachowań zdrowie, a jednocześnie zapewnić skórze odpowiednią ilość melatoniny.

Układ wydalniczy

W procesie wydalania zbędnych produktów przemiany materii oraz substancji trujących uczestniczy w organizmie człowieka kilka układów. Układ oddechowy usuwa z organizmu dwutlenek węgla, podstawowy produkt powstający w procesie oddychania komórkowego. Organizm usuwa zbędne substancje także poprzez skórę — wraz z potem. Ostatnim elementem pracy układu pokarmowego jest wydalanie niestrawionych resztek pokarmowych. Układ moczowy umożliwia natomiast organizmowi zachowanie równowagi metabolicznej, oczyszczając krew ze zbędnych substancji, które są następnie usuwane. Układ moczowy składa się z nerek, moczowodów, pęcherza moczowego oraz cewki moczowej. Nerki odpowiadają za wytwarzanie moczu, pozostałe organy tego układu służą natomiast do odprowadzania i przechowywania tej cieczy. Nerki filtrują krew, dzięki czemu pozostają w niej substancje odżywcze, a usuwane są elementy zbędne i szkodliwe. Każdego dnia nerki oczyszczają całą krew krążącą w organizmie człowieka. Ten parzysty organ odpowiada ponadto za zachowanie równowagi w ilości wody, soli mineralnych oraz potasu w organizmie. Ich praca zapobiega pozostawaniu w ciele człowieka zbyt dużych ilości wody, które mogłoby powodować puchnięcie dłoni, stóp, nóg oraz innych części ciała. Moczowody odprowadzają mocz z nerek do pęcherza moczowego, gdzie jest on przechowywany. Kiedy pęcherz jest pełny, ciśnienie znajdującej się w nim cieczy powoduje otwarcie cewki moczowej, którą mocz odprowadzany jest na zewnątrz ciała.

Układ pokarmowy

Poprzez pokarm dostarczamy organizmowi składników odżywczych wyko­rzystywanych do budowy i regeneracji poszczególnych komórek i tkanek, a także energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania. Aby odżywiać komórki, spożywane pokarmy muszą zostać przekształcone w składniki użyteczne dla organizmu — do tej zamiany dochodzi w procesie trawienia. Układ pokarmowy składa się z organów, w których dochodzi do rozłożenia spożywanego pokarmu na odpowiednio małe cząsteczki — są to: gardło, przełyk, żołądek oraz jelito cienkie i grube.

W skład układu pokarmowego wchodzą także inne organy wydzielają­ce enzymy niezbędne w procesie trawienia. Wątroba wytwarza żółć, która rozkłada tłuszcze wchodzące w skład pokarmu. Żółć jest magazynowana w woreczku żółciowym i wykorzystywana w razie potrzeby. Trzustka jest gruczołem trawiennym wprowadzającym do organizmu — a konkretnie do jelita cienkiego — enzymy wspomagające pracę żołądka niezbędne w pro­cesie trawienia białek, węglowodanów oraz tłuszczów.

Wątroba pełni ponad pięćset różnych funkcji. Jest największym gruczołem w ciele człowieka — wydziela żółć wykorzystywaną w procesie trawienia tłuszczów, magazynuje witaminy i składniki mineralne, a ponadto wytwarza aminokwasy. Wątroba oczyszcza organizm ze związków toksycznych zawartych między innymi w alkoholu, lekach, nikotynie oraz innych substancjach chemicznych.

Praca układu pokarmowego polega na przyjmowaniu, transportowa­niu, trawieniu oraz wchłanianiu pokarmu i usuwaniu pozostałych z niego resztek. Proces trawienia obejmuje zarówno przeżuwanie, rozdrabnianie, jak i mieszanie drobin pokarmowych, do którego dochodzi w jelitach. Uzupełnieniem procesów mechanicznych jest oddziaływanie substancji chemicznych, czyli enzymów. Wchłanianie substancji odżywczych odbywa się w poszczególnych komórkach, do których pożywienie dostarczane jest poprzez krew i limfę. Resztki pokarmowe oraz nieprzetrawione elementy pokarmu są usuwane z organizmu.

Układ oddechowy

Górne drogi oddechowe to nos i gardło. Powietrze wprowadzane jest do or­ganizmu przez nos, gdzie jest ogrzewane, nawilżane i oczyszczane — włoski znajdujące się w nosie usuwają większe cząsteczki kurzu, mniejsze elimino­wane są z powietrza przez błonę śluzową nosa. Delikatne struktury zwane rzęskami przesuwają śluz wraz z uwiązanym w nim kurzem do gardła, skąd jest on usuwany lub przenoszony do przełyku i połykany.

Dolne drogi oddechowe to struktura tworzona przez krtań, tchawicę, oskrzela oraz płuca. W tchawicy znajdują się struny głosowe i to właśnie tam powstają dźwięki. Z krtani powietrze przesuwa się do tchawicy. Tcha­wica rozdziela się na dwie części, prawe i lewe oskrzele, którymi powietrze jest doprowadzane i odprowadzane z płuc. W płucach tlen znajdujący się w powietrzu jest rozpuszczany we krwi i wraz z nią rozprowadzany do poszczególnych komórek ciała. Jeden z najistotniejszych produktów przemia­ny materii, dwutlenek węgla, jest natomiast usuwany z komórek przez krew odprowadzającą go do płuc, przez które gaz ten jest usuwany z organizmu. W ten sposób dokonuje się wymiana gazowa, która prowadzi do zastąpie­nia w organizmie dwutlenku węgla tlenem.

Układ limfatyczny

Układ limfatyczny i układ krwionośny stanowią pewną spójną całość. Układ limfatyczny składa się z limfy, węzłów chłonnych oraz naczyń chłonnych. Limfa to płyn barwy słomkowej rozprowadzany w organizmie poprzez na­czynia krwionośne. Ma właściwości, dzięki którym może ułatwiać zwalcza­nie infekcji występujących w organizmie. W węzłach chłonnych znajdują się limfocyty, które usuwają z limfy bakterie, zanim połączy się ona z krwią. Limfa, podobnie jak inne organy tworzące system immunologiczny (czyli grasica, śledziona i migdałki), odgrywa niezwykle istotną rolę w procesach obronnych organizmu. Limfa przepływa przez serce, oczyszczając po dro­dze organizm ze wszelkich zbędnych substancji. Masaż usprawnia funkcjo­nowanie układu limfatycznego, a tym samym przyczynia się do usprawnie­nia procesu usuwania z organizmu toksycznych związków.

Ciśnienie krwi

Tym co sprawia, że nasycona tlenem i substancjami odżywczymi krew prze­pływa do komórek ciała, jest ciśnienie. Dlatego też jego właściwy poziom ma tak istotne znaczenie dla ogólnej kondycji organizmu. Jeżeli ciśnienie utrzymywane jest na odpowiednim poziomie, naczynia krwionośne i serce pozostają zdrowe. Wysiłek fizyczny, odpowiednia dieta oraz ograniczony poziom stresu umożliwiają utrzymanie serca w dobrej kondycji. Masaż do­skonale przyczynia się do regulacji krążenia krwi w organizmie — sprzyja usuwaniu zbędnych produktów przemiany materii oraz odpowiedniemu dotlenieniu każdej komórki ciała.