Archive for the ‘Budowa ludzkiego ciała’ Category

Obieg krwi

Serce składa się z dwóch komór (prawej i lewej) i dwóch przedsionków (prawego i lewego). Krew dociera do serca żyłami i wpływa do prawe­go przedsionka. Stamtąd jest przepompowywana do prawej komory, a na­stępnie do płuc. W płucach następuje usunięcie z krwi dwutlenku węgla i innych szkodliwych substancji oraz utlenienie czerwonych krwinek.

Natleniona krew ponownie wraca do serca — tym razem przez lewy przed­sionek do lewej komory. Lewa komora wypycha krew do tętnic, którymi zostanie ona doprowadzona — za pomocą maleńkich kanalików zwanych naczyniami włosowatymi — do poszczególnych komórek ciała. Z komórek odtleniona krew wraca żyłami do serca i w ten sposób cykl się zamyka. Zastawki znajdujące się w sercu zapobiegają przepływowi krwi w niewłaś­ciwym kierunku.

Praca serca i obieg krwi

Serce, naczynia krwionośne oraz krew tworzą razem układ zwany sercowo- naczyniowym lub krwionośnym. Serce to mięsień, który pracuje bez prze­rwy — dwadzieścia cztery godziny na dobę. Uderza od sześćdziesięciu do osiemdziesięciu razy na minutę, przepompowując co sześćdziesiąt sekund krew znajdującą się w całym organizmie. Krew porusza się po organizmie człowieka systemem naczyń krwionośnych — rozprowadza do wszystkich komórek ciała tlen i składniki odżywcze. Zdrowe serce może wywiązywać się ze swoich zadań lepiej, umożliwiając swojemu właścicielowi wykonywa­nie większej liczby bardziej wyczerpujących czynności.

Hormony

Układ dokrewny odpowiedzialny za gospodarkę hormonalną ściśle współ­pracuje z układem nerwowym. Praca systemu nerwowego polega na prze­syłaniu impulsów elektrycznych sterujących funkcjonowaniem poszcze­gólnych komórek organizmu. Układ dokrewny wykorzystuje w tym celu bodźce chemiczne. Gruczoły wydzielania wewnętrznego wprowadzają do układu krwionośnego hormony, dzięki którym organizm zachowuje rów­nowagę. Hormony wydzielane przez te gruczoły stymulują proces wzrostu oraz rozwoju, mają także kluczowe znaczenie dla przebiegu procesów roz­rodczych. Hormony sterują procesami związanymi z rozwojem płodu oraz wydzielaniem pokarmu przez karmiącą matkę. Odgrywają także istotną rolę w zakresie ochrony organizmu przed infekcjami i stresem.

W organizmie człowieka hormony są wydzielane przez następujące gruczoły dokrewne oraz tkanki umiejscowione w organach:

  • przysadka mózgowa — wydziela wiele różnych hormonów, w tym w szczególności substancje odpowiedzialne za przebieg procesów rozrodczych;
  • szyszynka — wytwarza hormon sterujący procesem snu;
  • gruczoł tarczowy — wydziela substancje sterujące procesami meta­bolicznymi, procesem wzrostu oraz rozwoju osobniczego oraz pra­cą układu nerwowego;
  • gruczoły przytarczyczne — biorą udział w procesie regulowania ilo­ści wapnia oraz innych składników mineralnych we krwi;
  • grasica — uczestniczy w procesie wytwarzania limfocytów, czyli ko­mórek biorących udział w zwalczaniu infekcji;
  • nadnercze — wydziela wiele różnych hormonów, między innymi adrenalinę, która odpowiada za reakcje organizmu na stres;
  • trzustka — wytwarza hormony regulujące poziom cukru we krwi oraz wykorzystywane w procesie trawienia;
  • jajniki — wytwarzają żeńskie hormony płciowe;
  • jądra — wytwarzają męskie hormony płciowe.

W organizmie człowieka występują także gruczoły wydzielania zewnętrznego, które odpowiednimi przewodami wprowadzają wydzielane przez siebie substancje do odpowiednich organów ciała lub też na jego powierzchnię. Do gruczołów wydzielania zewnętrznego należą: gruczoły potowe, kanaliki łzowe, gruczoły łojowe, gruczoły trawienne i śluzówki.

Masaż a układ nerwowy

Masaż ma wpływ na funkcjonowanie nerwów, które z kolei oddziałują na pracę innych organów ciała ludzkiego. Kiedy mięśnie i tkanka łączna są rozluźnione, wszystkie komórki nerwowe organizmu pracują wydajniej. Wraz ze wzrostem sprawności systemu nerwowego, rośnie także zdolność organizmu do reakcji, a tym samym poprawia się jego ogólna wydajność. Systematyczny masaż ułatwia więc utrzymanie dobrej kondycji.

Układ nerwowy

Układ nerwowy jest jednym z systemów odpowiedzialnych za homeostazę organizmu, czyli za utrzymywanie jego równowagi metabolicznej. System nerwowy reaguje na zmiany w pracy organizmu, wysyłając odpowiednie impulsy nerwowe, które umożliwiają dostosowanie sposobu funkcjono­wania poszczególnych organów do okoliczności. Homeostaza oraz ogólny stan zdrowia zależą w dużej mierze od poprawnego funkcjonowania syste­mu nerwowego, a także od równowagi hormonalnej organizmu.

System nerwowy wykonuje trzy podstawowe funkcje: odbiera bodźce, reaguje na nie i koordynuje pracę organizmu. Czuciowe elementy systemu nerwowego odpowiadają za rejestrowanie bodźców wewnętrznych i ze­wnętrznych odbieranych za pomocą zmysłów. Elementy reaktywne przeka­zują odpowiednie sygnały do mięśni i gruczołów. Elementy koordynacyjne odpowiadają za przeprowadzenie analizy informacji otrzymanej z narządów zmysłu oraz za opracowanie schematu reakcji motorycznej.

Układ nerwowy dzieli się tradycyjnie na dwie części: na centralny układ nerwowy i ośrodkowy układ nerwowy. Centralny układ nerwowy tworzą mózg oraz rdzeń kręgowy. Ośrodkowy układ nerwowy składa się natomiast z nerwów czaszkowych oraz nerwów obwodowych. Centralny układ nerwo­wy odpowiada za interpretację sygnałów pochodzących z receptorów oraz za wysyłanie odpowiedniej informacji do mięśni i gruczołów. Jednocześnie to właśnie ten element naszego organizmu przyczynia się do powstawania myśli i uczuć oraz do przechowywania wspomnień. Obwodowy układ nerwowy przewodzi w obrębie całego organizmu impulsy do i z narządów zmysłu i ru­chu — odpowiada zatem za wszelkie reakcje, zależne i niezależne od woli.

Funkcjonowanie obwodowego układu nerwowego polega na przewodzeniu impulsów za pośrednictwem nerwów czuciowych do mózgu oraz na przekazywaniu poprzez nerwy ruchowe sygnałów z mózgu do innych elementów organizmu. Skóra odgrywa niezwykle istotną rolę w przekazywaniu obu rodzaju sygnałów — przekazuje i odbiera informacje z mózgu. Właśnie dlatego masaż jest cennym narzędziem pobudzającym lub uspokajającym system nerwowy.

 

Masaż mięśni szkieletowych

Zabieg masażu koncentruje się przede wszystkim na mięśniach szkiele­towych. Za funkcjonowanie mięśni odpowiada tkanka łączna, naczynia krwionośne i limfatyczne oraz komórki nerwowe. Poprzez układ krwio­nośny i limfatyczny mięśnie są odżywiane i oczyszczane ze szkodliwych substancji. Tkanka łączna stanowi natomiast podstawowy budulec mięśnia. W trakcie masażu oddziałuje się na powierzchnię tkanki łącznej tworzącej mięsień i w ten sposób poprawia się jego kondycję. Systematyczne wykonywanie spokojnego masażu skutkuje oczyszczeniem mięśni z substancji tok­sycznych i usunięciem uczucia zmęczenia. Masaż pomaga także poprawić stan napięcia mięśni i wyeliminować skutki skurczu.

Funkcje mięśni

Mięśnie odpowiadają za wykonywanie ruchów, za utrzymywanie sylwet­ki oraz za zachowanie odpowiedniej ciepłoty ciała. Ich praca polega na skurczach będących skutkiem zajścia reakcji chemicznej, w wyniku której powstaje energia niezbędna do wykonania ruchu. Pracę niektórych mięśni można zaobserwować gołym okiem — w trakcie biegania, tańczenia, mó­wienia, śpiewania czy pisania na klawiaturze. Mięśnie pracują jednak rów­nież poza zasięgiem naszego wzroku — biorą udział w procesie trawienia, odpowiadają za bicie serca, przyczyniają się do usuwania z organizmu zbytecznych produktów przemiany materii. Dzięki mięśniom możemy stać lub siedzieć, nie przewracając się. Na uwagę zasługuje także fakt, że mięśnie wy­twarzają i utrzymują ciepło — doskonałym przykładem skutku pracy mięśni jest to, że kiedy wykonujemy ćwiczenia fizyczne, robi nam się ciepło.

Rodzaje mięśni

Wyróżniamy trzy rodzaje tkanki mięśniowej: mięśnie gładkie, mięśnie po­przecznie prążkowane (szkieletowe) oraz mięsień sercowy. O mięśniach szkieletowych mówi się, że ich praca jest zależna od woli człowieka — mo­żemy podejmować świadome decyzje dotyczące wykonywanych dzięki nim ruchów. Mięśnie szkieletowe nadają naszemu ciału kształt i odpowiadają za ruchy kości tworzących szkielet, do których są przymocowane.

Chodząc, skacząc czy biegając, poruszamy naszymi mięśniami świadomie. Dzięki temu możemy złapać coś lub to rzucić, pisać na klawiaturze komputera, prowadzić samochód albo tańczyć przez całą noc. Żucie gumy, uśmiechanie się, mówienie, śpiewanie czy marszczenie brwi to wszystko czynności, których wykonywanie zależne jest od naszej woli.

Serce także jest mięśniem — mięśniem sercowym. Tworząca go szcze­gólnego rodzaju tkanka występuje wyłącznie w naszym sercu. Mięsień ser­cowy odpowiada za skurcze i rozkurczę, które stanowią istotę bicia serca. Praca tego mięśnia jest niezależna od woli człowieka — oznacza to, że nikt z nas nie ma kontroli nad tym, czy jego serce bije, czy nie. Funkcjonowanie mięśnia sercowego, podobnie jak każdej innej komórki organizmu, uzależ­nione jest od stałej dostawy tlenu. Skurcz i rozkurcz mięśnia sercowego następuje około siedemdziesięciu pięciu razy na minutę.

Mięśnie gładkie także pracują niezależnie od woli człowieka. Znajdują się one w innych organach naszego ciała, w naczyniach krwionośnych oraz w skórze w miejscach, gdzie znajdują się mieszki włosowe. Tkanka mięśni gładkich jest niezwykle rozciągliwa — zachowuje elastyczność nawet przy dużym naprężeniu. Tkanki tworzące ściany pęcherza moczowego czy żo­łądka są w stanie dostosować się nawet wówczas, gdy organy te są silnie wypełnione zawartością. Kiedy natomiast opróżniają się, mięśnie wracają do swoich normalnych rozmiarów. Bez trudu mogą jednak wytrzymać ko­lejne rozciąganie.

Charakter włókna tworzącego mięsień decyduje o tym, czy ma on moż­liwość regeneracji. Niektóre mięśnie szkieletowe odtwarzają się samoczyn­nie. Taką zdolność posiadają także mięśnie gładkie. Inaczej jest natomiast w przypadku mięśnia sercowego. Ćwiczenia fizyczne stymulują krążenie krwi (a zatem dotlenienie organizmu), tym samym przyczyniają się do wzrostu i odbudowy mięśni szkieletowych.

Charakterystyka mięśni

Ciało porusza się dzięki współpracy szkieletu oraz mięśni, które ulegają skurczom i rozkurczom. Nasze ciało aż w pięćdziesięciu procentach składa się z mięśni! Mięśnie odpowiadają za utrzymanie odpowiedniej temperatury organizmu i umożliwiają nam zachowanie odpowiedniej postawy. Wpływa­ ją także na pracę organów wewnętrznych. Ludzkie ciało składa się z ponad sześciuset mięśni szkieletowych — na każdy z nich można, pośrednio lub bezpośrednio, oddziaływać poprzez masaż.

Układ szkieletowy

Układ szkieletowy umożliwia człowiekowi wykonywanie ruchów. Chroni też organy wewnętrzne przed uszkodzeniami. Układ ten składa się z chrzą­stek oraz kości, które stanowią miejsce przyczepu mięśni, nadając im odpo­wiednią strukturę. Ludzki szkielet składa się z dwustu sześciu kości, które łączą się ze ścięgnami, wiązadłami oraz mięśniami. Kości uczestniczą w wie­lu procesach decydujących o ludzkim zdrowiu — stanowią między innymi rezerwuar cennych dla organizmu substancji mineralnych i wytwarzają nie­które komórki krwi.

Ciało człowieka nieustannie odtwarza komórki tworzące tkankę kostną. Proces ten zachodzi przez całe życie człowieka i prowadzi do przebudowy kości. Nowe komórki narastają od zewnątrz, przesuwając starsze komórki do wewnątrz, gdzie tkanka obumiera. Proces przesuwania i zastępowania starszych komórek młodszymi — czyli właśnie przebudowa — sprawia, że kości są dla organizmu magazynem wapnia.

Wapń jest wykorzystywany przez ludzki organizm w trakcie realizacji wielu funkcji życiowych. Warto wspomnieć na przykład, że mięśnie zużywają ten pierwiastek w momencie skurczu. Jest on niezbędny dla komórek nerwowych, ponieważ pełni istotną rolę w procesie przewodzenia impulsów. Odgrywa także istotną rolę jako podstawowy budulec kości. Wapń dostarczany jest poszczególnym komórkom naszego ciała poprzez krew. Organizm dysponuje mechanizmem regulowania zaopatrzenia wszystkich organów w wapń.