Archive for the ‘Specjalistyczne techniki masażu i bodywork’ Category

Masaż głęboki

Masaż głęboki polega na stosowaniu wielu różnych ruchów, poprzez któ­re pobudza się głębiej położone tkanki i powięzi. Masaż ten największe korzyści przynosi wspierającym i ochronnym elementom powięzi, czyli powłokom pokrywającym poszczególne mięśnie. Masaż głęboki pomaga wyeliminować napięcie fizyczne oraz usunąć ograniczenia dotykające tkan­kę mięśniową — dzięki takiemu masażowi układ mięśniowy ma większą zdolność ruchu i przestaje być źródłem bólu. Tym procedurom oddziału­jącym na mechanizmy fizjologiczne towarzyszyć mogą także inne elemen­ty bodywork — na przykład stosowanie odpowiedniego ucisku doskonałe sprawdza się w przypadku starszych, nieusuniętych wcześniej dolegliwości. Masaż głęboki powoduje istotne zmiany w fizycznej strukturze ciała, po­nieważ jego funkcjonowanie zostaje zespolone z odczuciami psychicznymi.

Głównym celem takiego zabiegu jest nadanie ciału nowej struktury poprzez poprawienie sylwetki i uwolnienie napięcia tkwiącego w mięśniach. Kręgo­słup oraz mięśnie zapamiętują zarówno stan związany z poprawnym funk­cjonowaniem, jak i wynikający z doświadczonych urazów. W związku z po­wyższym poprawa kondycji kręgosłupa i mięśni skutkować będzie poprawą sprawności i pracy całego ciała.

Metoda Tragera to technika skutkującą poprawą integracji głębiej poło­żonych tkanek. Została ona opracowana przez dr. Miltona Tragera. Skutkiem stosowania tej metody jest zdobycie przez pacjenta umiejętności rozluźniania się i odczuwania zwiększonych możliwości własnego organizmu. Metoda ta składa się z dwóch podstawowych elementów. Pierwszym z nich jest seria rytmicznych ruchów rozciągających, które wykonywane są przez odpowied­nio poruszającą się osobę masującą. Podczas wykonywania tych czynności szczególną uwagę przywiązywać należy do tych fragmentów ciała, w których występują dolegliwości takie jak napięcie czy bolesność stawów. Drugim ele­mentem zabiegu jest przekazanie osobie masowanej wiedzy na temat zesta­wu ćwiczeń, które należy wykonywać samodzielnie w domu. Są to przede wszystkim ćwiczenia sprzyjające utrzymaniu stanu odprężenia i zwiększonej sprawności, który został osiągnięty podczas pierwszej części zabiegu.

Doktor Trager opracował swoją słynną technikę masażu jeszcze zanim uzyskał dyplom lekarza. Jako młody człowiek Trager uprawiał gimnastykę, był także tancerzem. Ze względu na swoją aktywność miał okazję poddawać się masażom wykonywanym przez swojego trenera. Młody Trager zaczął więc eksperymentować z różnymi metodami masażu — najpierw wypróbowywał je na swoim trenerze (dla którego było to wspaniałe doświadczenie), a następnie na swoim ojcu. Po dwóch sesjach odczuwane przez ojca dolegliwości spowodowane rwą kulszową ustąpiły.

Rolfing to metoda głębokiego masażu opracowana przez dr Idę Rolf. Rolfing poprawia kondycję kręgosłupa i całego ciała, jednocześnie uspraw­niając także pracę organów wewnętrznych. Doktor Rolf stwierdziła, że dzieci, które nie dbają o odpowiednią postawę, odczuwają w późniejszym okresie dolegliwości związane z nieprawidłową sylwetką, niedostatecznym napięciem mięśni oraz z zaburzeniami w pracy organów wewnętrznych. Rolfing to metoda pozwalająca na nowo ukształtować sylwetkę oraz stwo­rzyć warunki do współpracy mięśni z tkanką miękką. Technika ta polega na wykonywaniu niezwykle głębokiego masażu za pomocą palców, kosteczek dłoni, zamkniętej pięści lub łokcia.

Masaż oraz jego wszechstronne zastosowanie cieszy się coraz większym zainteresowaniem i zrozumieniem. Warto poznać i wypróbować różne tech­niki, by przekonać się, że każda z nich jest źródłem nieco innych doznań — niektóre metody są subtelne, inne natomiast wywołują silne wrażenia. Powinniśmy pozwolić swoim dłoniom i palcom uczestniczyć w tej niekoń­czącej się przygodzie dotyku.


Masaż szwedzki

Zasady wykonywania masażu szwedzkiego stanowią fundament współczes­nej sztuki masażu. System szwedzki opiera się na wiedzy na temat anatomii, fizjologii oraz mechanizmów funkcjonowania i reagowania na bodźce do­tykowe. W masażu szwedzkim wykonuje się ruchy niezwykle naturalne — gładzenie, ugniatanie, szczypanie, wykręcanie, uciskanie, uderzanie, wycią­ganie, potrząsanie i rozciąganie. Odpowiednia kombinacja ruchów pozwala oddziaływać na tkankę miękką i znajdujące się pod nią mięśnie — masaż przyczynia się w ten sposób do szybszego usuwania substancji szkodliwych oraz do poprawy krążenia krwi. Sportowcy chętnie korzystają z tej formy masażu, ponieważ pozwala ona stymulować mięśnie do wysiłku fizycznego oraz rozluźniać je po zakończeniu ćwiczeń.

Masaż szwedzki może mieć zmienny charakter — w trakcie jednej sesji można stosować ruchy spokojne i delikatne, głębokie i zdecydowane, a tak­że niezwykle stymulujące. Masaż wykonywany tą techniką dobrze sprawdza się w przypadku bólów przewlekłych, ponieważ pozwala nie tylko dotrzeć bardzo głęboko i rozluźnić mięśnie, ale także nauczyć włókna przyjmowa­nia odpowiedniej pozycji. Na poziomie fizjologicznym głównym skutkiem wykonywania masażu jest odprężenie i stymulacja mięśni, a także wydaj­niejsza praca układu krążenia i wydzielania wewnętrznego.

Ruchy wykonywane w trakcie masażu szwedzkiego poprawiają krążenie krwi, powodują zmniejszenie opuchlizny i przyczyniają się do szybszego usuwania substancji toksycznych z organizmu. Jednocześnie przynoszą także ulgę w bólu i usuwają napięcie mięśni. Odprężenie będące skutkiem masażu jest jednocześnie źródłem dobrego samopoczucia. Lepsze samopoczucie fizyczne przekłada się na lepsze samopoczucie duchowe i emocjonalne.

 

Stosowanie masażu szwedzkiego poprawia koloryt skóry, ponieważ zwiększenie wydajności układu krwionośnego oznacza dostarczanie do poszczególnych komórek skóry większych ilości tlenu i substancji odżyw­czych. Masaż korzystnie wpływa także na pracę układu nerwowego, po­nieważ przyspiesza lub spowalnia jego pracę — odpowiedni skutek osiąga się poprzez dobranie techniki odpowiedniej do potrzeb masowanej osoby. Masaż szwedzki przynosi korzyści praktycznie we wszystkich przypadkach. Należy jednak pamiętać, że w pewnych okolicznościach przed jego przepro­wadzeniem należy skonsultować się z lekarzem.

Inne tradycje starożytne

Sztuka uzdrawiania poprzez dotyk przekazywana była z pokolenia na poko­lenie przez przedstawicieli wielu różnych kultur. Wiele starożytnych technik przetrwało do dziś, dzięki czemu możemy wykorzystywać ich uzdrawiające właściwości.

Refleksologia

Refleksologia to starożytna technika uzdrawiania poprzez dotyk, którą tra­dycyjnie już uważa się za sztandarowy przykład metody typu bodywork. Re­fleksologia zakłada oddziaływanie na sferę fizyczną i energetyczną człowie­ka. Jest to coś więcej niż pocieranie stóp, ale nie jest to masaż — w trakcie zabiegów kciukami i pozostałymi palcami uciska się pewne punkty znajdu­jące się na stopach, dłoniach oraz uszach i za ich pośrednictwem oddziału­je się na cały organizm. Właściwe oddziaływanie na pewne punkty, strefy i południki energetyczne pozwala bowiem przekazywać bodźce do wielu niedostępnych fragmentów jestestwa człowieka. W trakcie zabiegu wyko­nywanego na stopie można na przykład pobudzać duszę.

Na każdej stopie znajduje się siateczka złożona z ponad siedmiu tysięcy nerwów, które połączone są pośrednio z mózgiem oraz z innymi organami ciała. Zabieg refleksologiczny pozwala wyeliminować stres, poprawia krą­żenie krwi i sprzyja usuwaniu z organizmu toksycznych związków. Jedno­cześnie osoba dotykana odczuwa tak wielkie odprężenie, że po zakończeniu zabiegu czuje się podwójnie wyzwolona. Skutki zabiegu trwają także po jego zakończeniu, ułatwiając osobie, na której został on wykonany, skutecz­ne radzenie sobie ze stresem.

Reiki

Reiki to rodzaj zabiegu mający na celu przywrócenie równowagi energe­tycznej organizmu. Dr Mikao Usui, buddyjski mnich i nauczyciel, który wie­le podróżował i zdobywał wiedzę na temat metod uzdrawiania, odkrył dla współczesnego świata tę starożytną formę dotyku. Zabieg polega na wyko­nywaniu określonych sekwencji ruchów, których celem jest połączenie po­szczególnych czakr. Osoby, które dzięki odpowiedniemu przeszkoleniu zy­skały wiedzę na temat tej metody, mogą wykonywać zabiegi bądź to kładąc dłonie na ciele odbiorcy, bądź po prostu oddziałując na nie poprzez aurę.

Aura to pole energetyczne i świetlne człowieka, które roztacza się wokół jego ciała. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Kalifornijskim wykazały, że z opuszków palców emanują promienie kolorowego światła. Zmiana stanu emocjonalnego człowieka skutkuje zmianą koloru światła widocznego na zdjęciach wykonywanych podczas badań.

Reiki to technika, która pozwala ukoić nerwy, zlikwidować napięcie i osiągnąć ogólne odprężenie. Pomaga także zmniejszyć odczuwanie bólu i przywraca odbiorcy energię i chęć do życia. Reiki to technika tak nieskom­plikowana, że z powodzeniem mogłoby ją stosować dziecko. Jednocześnie jednak siła jej oddziaływania jest tak ogromna, że wielu może wydawać się wręcz cudowna. Istnieją materiały wskazujące na to, że technika Reiki sto­sowana łącznie z medycyną konwencjonalną prowadzi do wyeliminowania wielu objawów chorobowych i przyspiesza proces rekonwalescencji. W trak­cie wykonywania zabiegu Reiki możemy odczuć tkwiącą w nas boską ener­gię i przekazać ją bezwarunkowo odbiorcy z życzliwością i współczuciem.

 

Lomilomi

Lomilomi to tradycyjna hawajska forma terapii, którą pierwotnie wyko­rzystywali wyłącznie rdzenni mieszkańcy Hawajów. Jest to prosta forma masażu leczniczego stosowana w kuracji urazów oraz w usuwaniu napięcia mięśni. Zabieg taki pozwala rozluźnić mięśnie dotknięte skurczem, zwięk­szyć elastyczność tkanek, poprawić wydolność układu krążeniowego i od­dechowego, stymulować układ nerwowy oraz pracę układu pokarmowego. Podstawowym założeniem tej koncepcji masażu jest stymulowanie zdolno­ści organizmu do przeprowadzania procesów samouzdrawiania. Niekiedy zdarza się, że lekarze kierują swoich pacjentów właśnie do specjalistów zajmujących się wykonywaniem zabiegów leczniczych techniką Lomilomi. Tę uniwersalną i uzupełniającą kurację uważa się bowiem za pomocną w procesie leczenia i rehabilitacji. W Stanach Zjednoczonych zabiegi tego typu są w przypadku niektórych schorzeń i urazów refundowane przez ubezpieczenie zdrowotne.

Tradycja ajurwedyjska

Ajurweda to słowo, które można by przetłumaczyć jako „nauka o życiu”. Na­uka ta wskazuje, jak żyć zdrowo — jej wskazania dotyczą przede wszystkim stosowania medytacji, jogi, masażu, odpowiedniej diety i ziołolecznictwa. Zasady składające się na tradycję ajurwedyjską kształtowały się na przestrze­ni pięciu tysięcy lat i wywodzą się ze starożytnej cywilizacji indyjskiej. Ajur­weda zakłada podejmowanie pracy nad ciałem i umysłem, a także leczenie poprzez oddziaływanie na układ nerwowy. Celem podejmowania wszelkich działań powinno być dążenie do zjednoczenia osobowości poszczególnych jednostek z pewnym wyższym „ja”, z czystą świadomością absolutu.

Odnalezienie równowagi energii życiowej wszechświata zwanej prana daje jednostce poczucie harmonii i błogości. Działania charakterystyczne dla tradycji ajurwedyjskiej mają na celu przede wszystkim oddziaływanie na sferę energetyczną człowieka. Dopiero w dalszej kolejności zwraca się uwa­gę na jego stan fizyczny. Oddziaływanie na pranę powoduje, że układ ner­wowy podejmuje aktywność uzdrawiającą, wysyłając odpowiednie sygnały do poszczególnych fragmentów ciała, które z kolei przekazują zmienioną informację do mózgu.

Filozofia ajurwedyjska zakłada przyjmowanie w pełni pozytywnego na­stawienia do świata — wyzbycie się wszelkich negatywnych myśli, uczuć i za­chowań. Każdy z nas może stać się pełnym i zdrowym człowiekiem. Każdy z nas może też zdecydować się podjąć wysiłek zmierzający do uwolnienia się od bólu, chorób, niedogodności oraz strachu. Każdy człowiek posiada w so­bie dość siły, by wyzwolić się od wszelkich ograniczeń. Wszystko jest możli­we. Niezwykle istotnym elementem koncepcji ajurwedyjskiej jest stosowanie jogi, medytacji i wizualizacji. Do tradycji tej należy także wykorzystywanie ziół aplikowanych zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie. Warto także wspomnieć o roli jedzenia, które powinno być proste, ale jednocześnie ele­ganckie — powinno być pokarmem nie tylko dla ciała, ale także i dla duszy.

Joga

Joga to popularna od wieków metoda lecznicza stanowiąca integralny ele­ment tradycji ajurwedyjskiej. Joga uczy, jak należy się skupić i skoncentrować na chwili obecnej. Joga daje wiedzę o właściwym sposobie oddychania oraz o posługiwaniu się oddechem w celu osiągnięcia pełnej mobilizacji całego cia­ła. Można by nawet powiedzieć, że joga wykorzystuje nasz oddech, by poprzez niego szkolić nasze ciało i umysł w zakresie osiągania pełnego zdrowia.

Joga to pewien model życia. Jeżeli świadomie i odpowiedzialnie zaangażujemy się w uprawianie jogi, nasze życie zmieni się na lepsze. Umiejętność właściwego oddychania oraz zrozumienie istoty ruchów własnego ciała pozwala odkryć tkwiący w nim pierwiastek boski. Poznając własne słabości, zrozumiemy, że wszyscy ludzie są częścią tego samego świata.

 

Masaż ajurwedyjski

Ajurwedyjski system masażu wyraźnie czerpie z podstawowych założeń tego systemu filozoficznego i charakterystycznej dla niego koncepcji leczenia. Ajurweda to nauka o życiu — jej podstawowym celem jest pomóc ukształ­tować taki styl życia, dzięki któremu możliwe będzie osiągnięcie pełni zdro­wia poprzez zrozumienie związku między ciałem a umysłem. W związku z powyższym nadrzędnym celem człowieka powinno być dążenie do zyska­nia świadomości swojego ciała i ducha. Równowaga tych elementów jest kwestią o kluczowym znaczeniu.

Równowagę ciała, umysłu i ducha można osiągnąć, stosując odpowied­nią dietę, określony sposób myślenia i zestaw ćwiczeń. Jednocześnie ko­nieczne jest także wypracowanie w sobie odpowiedniej motywacji, woli da­wania siebie innym oraz współodczuwania. W tym systemie filozoficznym ogromną rolę odgrywa masaż. W szczególności zaleca się wykonywanie masażu na samym sobie codziennie przed rozpoczęciem porannej toalety. Taki zabieg pomaga pozbyć się z organizmu szkodliwych związków i pobu­dza do pracy poszczególne układy.

Masaż ajurwedyjski można stosować codziennie — można w tym celu wykorzystywać oliwkę, ale można też z niej zrezygnować. Ruchem przypo­minającym mycie włosów masujmy głowę, a następnie długimi, gładzącymi ruchami przesuwamy się w dół przez klatkę piersiową tak daleko, jak tylko możemy sięgnąć. Następnie zaś masujemy ramiona i nogi. Dłońmi pocie­ramy stopę, a później uciskamy duże palce nóg. Taki masaż to wspaniały sposób na rozpoczęcie dnia, szczególnie jeżeli przed jego wykonaniem rozciągniemy mięśnie zgodnie z zasadami jogi. Równowaga struktury i energii jest warunkiem osiągnięcia poczucia pełnego i silnego „ja”, na które prze­cież każdy z nas zasługuje. Bodywork i masaż to metody pozwalające nam utrzymać równowagę lub też przywrócić ją w chwilach zwątpienia.

Masaż tajski

Tradycyjny masaż tajski sięga swoimi korzeniami dwa i pół tysiąca lat wstecz. Stworzenie i rozwinięcie tej koncepcji masażu przypisuje się „Ojcu Dokto­rowi” — był nim Jivaka Kumar Bhaccha, Hindus wierny naukom Buddy. Początkowo masaż tajski wykorzystywany był w kuracji różnego rodzaju dolegliwości związanych przede wszystkim z niewłaściwym funkcjonowa­niem wątroby i układu oddechowego oraz ze słabością mięśni. Współcześ­nie masaż tajski stosuje się przede wszystkim do pobudzania tkanki miękkiej oraz jako metodę usuwania dolegliwości mięśniowych. Zabieg masażu po­zwala zwiększyć zdolność do wykonywania ruchów, zmniejszyć odczuwane napięcie i przywrócić równowagę organizmu. Osoba poddająca się zabiego­wi odczuwa odświeżenie i przypływ energii życiowej.

Obecnie tę formę masażu wykorzystuje się zatem głównie w celu przy­wrócenia ruchliwości mięśni i tkanek miękkich i ulżenia w związanych z nimi dolegliwościach. Jednocześnie masaż taki jest niezwykle odprężający, a tym samym pomaga odzyskać wewnętrzną równowagę. Osoba masowana może być w pełni ubrana, powinna jedynie zdjąć skarpetki. W trakcie ma­sażu osoba masowana powinna leżeć na macie. Zabieg rozpoczyna się od rozciągania. Następnie osoba masująca uciska kciukami i nasadami dłoni odpowiednie punkty na liniach energetycznych znajdujących się na ciele. Stosowanie ucisku w odpowiednich punktach na południkach energetycz­nych powoduje otwieranie się kanałów energetycznych. Po zakończeniu uciskania osoba masująca ponownie stosuje rozciąganie, by zwiększyć efekt poprzedniego elementu zabiegu i by podtrzymać przepływ energii. Po za­kończeniu masażu osoba masowa czuje się świeżo i rześko.

Medycyna Japonii

System medycyny japońskiej w znacznej mierze opiera się na założeniach starożytnych wschodnich filozofii. Także w Japonii rozpatruje się proces le­czenia przez pryzmat oddziaływania biegunów yin i yang oraz pięciu podsta­wowych pierwiastków. Uznaje się, że leczyć można poprzez oddziaływanie na południki energetyczne. Właśnie przywracanie odpowiedniego poziomu ki, czyli energii życiowej, jest podstawowym celem masażu shiatsu, japoń­skiej metody uciskania palcami. Ważnym elementem tradycyjnej medycyny japońskiej jest metoda Kampo, zakładająca wykorzystywanie leczniczych właściwości rosnących w Japonii ziół.

Mianem tsubo określa się konkretny punkt leżący na południku energetycznym, w którym stosowany jest ucisk charakterystyczny dla masażu shiatsu. Zastosowanie ucisku na punkt tsubo powoduje eliminację przekrwienia i przywrócenie harmonii organizmu poprzez poprawę przepływu ki, czyli energii życiowej. Poprawne stosowanie ucisku prowadzi to przywrócenia i utrzymywania równowagi wewnętrznej i zewnętrznej.

 

Shiatsu

Shiatsu to japońskie słowo oznaczające stosowanie ucisku palcami. Shiatsu zakłada stosowanie ucisku palcami i dłonią, a także delikatne wykonywa­nie ruchów rękami w celu stymulowania przepływu energii życiowej, czyli ki, a tym samym w celu poprawienia stanu zdrowia poddawanej zabiegom osoby. Masaż shiatsu opiera się na założenia filozofii Wschodu — celem jego wykonywania jest oddziaływanie na człowieka jako na pewną całość, przywrócenie równowagi między biegunami yin i yang oraz stworzenie dogodnych warunków do przepływu ki. Cel osiąga się poprzez uciskanie punktów tsubo położonych na południkach energetycznych docierających do poszczególnych organów i fragmentów ciała. Wykonywanie tego zabie­gu pozornie może wydawać się niezwykle proste. W rzeczywistości jednak wymaga ogromnej wiedzy na temat energii życiowej oraz umiejętności do­prowadzenia człowieka do stanu pełnej równowagi. Poprzez oddziaływanie na poszczególne punkty osiągnąć można harmonię ciała, umysłu i ducha. Regularne poddawanie się masażowi shiatsu pozwala nauczyć swój orga­nizm, że harmonia jest stanem najbardziej pożądanym.

Osoba poddająca się zabiegowi jest w pełni ubrana i siedzi lub leży na macie bądź też na odpowiednio ułożonych poduszkach. Osoba wykonująca masaż uciska natomiast kolejne punkty położone na liniach energetycznych. Elementem zabiegu jest także rozciąganie i wykonywanie ruchów pewnymi fragmentami ciała. Masaż shiatsu wspomaga proces usuwania toksyn, po­zwala wyeliminować napięcie i sprzyja swobodnemu przepływowi energii. Dzięki temu po zakończeniu sesji osoba masowana odczuwa odprężenie i przypływ energii.

 

Kampo

System Kampo, który rozwijał się w Japonii na przestrzeni wieków, zakłada stosowanie określonych rodzajów ziół w przypadku występowania różne­go rodzaju objawów. Poszczególne zioła pomagają wyeliminować reakcje organizmu na różne choroby (pomagają zatem zwalczyć objawy) — nie są natomiast środkiem umożliwiającym usunięcie przyczyny, czyli całkowite wyleczenie. Kampo oddziałuje na sho chorego, czyli na jego reakcję na stan fizyczny, psychiczny i duchowy oraz na uwarunkowania społeczne. Warun­kiem przywrócenia harmonii, za którą odpowiada energia życiowa, czyli ki, jest ustanowienie równowagi sho.

Choremu w zależności od charakteru dolegliwości podaje się jedno zioło lub mieszankę złożoną z kilku roślin. Tradycyjna medycyna zna setki różnych formuł odpowiednich dla różnych możliwych stanów sho pacjen­ta. Ogólnie rzecz biorąc, ze stosowaniem mieszanek odpowiadających for­mułom Kampo nie wiąże się występowanie żadnych poważnych skutków ubocznych. Z tego względu wielu osobom tego typu kuracja wydaje się lep­sza niż leczenie środkami farmakologicznymi. Zioła wykorzystywane w me­todzie Kampo zawierają wiele różnych substancji wspomagających działanie substancji głównej, a przy tym praktycznie nieszkodliwych dla organizmu. Niektórzy specjaliści zajmujący się stosowaniem metody Kampo łączą ją z masażem shiatsu. Inni specjalizują się wyłącznie w ziołolecznictwie i pole­cają swoim pacjentom wizytę u specjalisty z dziedziny masażu.

Tradycyjna medycyna chińska

Na system chińskiej medycyny naturalnej składają się cztery podstawowe metody prowadzenia kuracji — są to: ziołolecznictwo, leczenie poprzez dotyk, akupunktura i leczenie dietą. Poszczególne elementy tego systemu były dopracowywane i wykorzystywane w leczeniu i profilaktyce na prze­strzeni tysięcy lat. Medycyna chińska koncentruje się przede wszystkim na przyczynach dolegliwości lub choroby, a nie na ich zewnętrznych objawach. Opracowane w Chinach formy prowadzenia kuracji doskonale sprawdzają się w przypadku bólów i innych stanów przewlekłych. Klasyczne chińskie dzieło na temat medycyny, tak zwana Księga Nei Jing (inaczej Traktat na temat Wewnętrznej Medycyny Zółtege Cesarza) została po raz pierwszy wy­dana w III wieku p.n.e. Jego autor omawia cały szereg różnych elementów składających się na chińską sztukę medyczną. Współcześnie w Chinach sto­suje się połączenie tradycyjnych metod chińskich oraz technik zachodnich. Korzyści płynące ze stosowania kombinacji obu tych systemów dostrzegane są coraz częściej także na Zachodzie.

 

Akupresura

Akupresura to technika polegająca na uciskaniu palcami odpowiednich miejsc na południkach energetycznych. Ta wywodząca się ze starożytnych Chin technika stała się fundamentem dla wielu innych metod polegających na stosowaniu odpowiedniego ucisku, takich jak choćby shiatsu czy tui-na. Uciskanie odpowiednich punktów na całym ciele osoby poddawanej zabiegowi — zarówno tych położonych na południkach energetycznych, jak i tych znajdujących się pomiędzy nimi — skutkuje wysłaniem do mózgu odbiorcy określonego komunikatu. Podczas zabiegu w pełni ubrana osoba powinna leżeć na macie. Osoba stosująca akupresurę uciska punkty położo­ne na południkach energetycznych. Taki delikatny, całkowicie nieinwazyjny zabieg pozwala uwolnić się od stresu oraz całkowicie odprężyć ciało i umysł. Ponadto tego typu oddziaływanie poprawia krążenie krwi, eliminuje bóle i dolegliwości mięśniowe, stymuluje organizm do usuwania substancji tok­sycznych i poprawia zdolność organizmu do regeneracji. Akupresura opiera się na założeniu, że człowiek jest pewną całością — każdy punkt ucisku po­łączony jest w pewien sposób z każdym punktem w organizmie, a poprzez oddziaływanie na wszystkie te punkty wpływa się nie tylko na pracę ciała, ale także na stan ducha i umysłu. Zabieg akupresury pozwala przywrócić homeostazę — wraz z równowagą ciała powraca także harmonia ducha.

Ignipunktura to metoda mająca na celu oddziaływanie na punkty wykorzystywane w akupunkturze za pomocą bodźca cieplnego. Wykorzystywana w tym celu moxa to długi cienki pręcik zrobiony z ziół, który po zapaleniu przekazuje do organizmu lecznicze substancje znajdujące się w roślinach. Stawianie baniek polega natomiast na umieszczeniu wzdłuż linii południków energetycznych ogrzanych szklanych kul. Wytworzone podciśnienie wysysa z organizmu substancje toksyczne, gromadząc je przy powierzchni skóry, skąd organizm może je łatwo usunąć.

 

Tui-na

Tui-na to system bodywork, na który składa się wiele technik charaktery­stycznych dla tradycyjnej medycyny chińskiej, w szczególności takich jak masaż, aktywizacja stawów, akupresura, ignipunktura czy stawianie baniek. Tui-na zakłada uzależnienie doboru stosowanych technik od aktualnych potrzeb osoby poddającej się zabiegowi. Celem stosowania tego rodzaju zabiegów jest zapewnienie odpowiedniego przepływu energii życiowej, czy­li ch’i, oraz przywrócenie równowagi poprzez odpowiednie stymulowanie południków energetycznych. Zabiegom wykonywanym technikami tui-na często towarzyszy terapia zakładająca stosowanie odpowiedniej diety i wy­konywanie określonych ćwiczeń. Specjalista zajmujący się wykonywaniem zabiegów tui-na diagnozuje swojego pacjenta, badając jego tętno. Lekarze w Chinach zapoznają się z technikami tui-na, a także z zasadami stosowania ziół oraz akupunktury.

Podstawy medycyny Wschodu

Tradycyjna wschodnia medycyna opiera się na założeniu, że w ludzkim ciele znajdują się setki południków energetycznych oraz punktów ucisku, poprzez które powinna swobodnie przepływać życiowa energia człowie­ka. Koncepcja, zgodnie z którą w ciele gromadzi się energia yin i energia yang, leży u podstaw teorii wskazującej na istnienie dwóch przeciwnych biegunów energetycznych. Bieguny te powinny znajdować się ze sobą w idealnej harmonii, by zapewnić człowiekowi możliwość w pełni ak­tywnego funkcjonowania. Zrozumienie istoty energii życiowej, południ­ków energetycznych oraz biegunów yin i yang pozwala dostrzec znaczenie praktyk, które służą ich stymulowaniu. Praktyki te znajdują swoje zasto­sowanie w ocenie stanu zdrowia i leczenia zarówno fizycznych, jak i energetycznych nieprawidłowości.

 

Energia życiowa

Energia życiowa, czyli energia witalna, jest w każdym z nas i w otaczają­cym nas świecie. Wszystko składa się z energii — tylko energii przybie­rającej różne formy. Mniej więcej o takiej właśnie energii zyskiwał wie­dzę Lukę Skywalker, bohater słynnego cyklu Gwiezdne Wojny, kiedy jego mistrz Yoda uczył go o Mocy. Niezakłócony przepływ energii życiowej jest warunkiem poprawnego funkcjonowania człowieka, także na poziomie duchowym i emocjonalnym. Zaburzenia przepływu energii mogą skutko­wać problemami ze zdrowiem i utratą dobrego samopoczucia.

Ch’i (lub qi) to chińskie słowo oznaczające energię życiową, energię Wszechświata przenikającą każdego z nas i każdy element materii, będącą elementem łączącym poszczególne elementy świata w spójną całość. W kulturze japońskiej energia życiowa znana jest jako ki, dla Hindusów jest to prana, a w Tybecie mówi się o niej jako o lung-gom.

 

Południki energetyczne

Energia swobodnie przepływa w organizmie połączonymi ze sobą kana­łami zwanymi południkami energetycznymi (meridianami). W tradycyjnej medycynie chińskiej wykorzystuje się fakt istnienia tych struktur — aku­presura i akupunktura to techniki polegające na stymulowaniu organizmu do podjęcia wysiłku na rzecz samouzdrowienia poprzez przywracanie równowagi energetycznej.

Wyróżniamy dwanaście głównych południków i osiem południków zwanych kanałami. Południki przebiegają wzdłuż krawędzi ciała — sześć z nich ma swoje zakończenia w dłoniach, a sześć w stopach. Południki ener­getyczne oddziałują na pracę poszczególnych narządów oraz na równowa­gę ośrodków energetycznych yin i yang. Kanały tworzą natomiast system przewodzenia, dzięki któremu do południków dociera energia i poprzez który cały organizm jest w tę energię zaopatrywany. W organizmie istnieje dwanaście głównych południków energetycznych — są to południki:

  • płuca,
  • jelita grubego,
  • żołądka,
  • śledziony-trzustki,
  • serca,
  • jelita cienkiego,
  • pęcherza moczowego,
  • nerki,
  • woreczka żółciowego,
  • osierdzia,
  • wątroby,
  • potrójnego ogrzewacza.

Funkcje energetyczne poszczególnych południków pokrywają się z funk­cjami poszczególnych powiązanych z nimi organów — odpowiedni zabieg wykonywany wzdłuż południka jest równoznaczny z zabiegiem wykonywa­nym bezpośrednio na danym organie. Inne południki powiązane są z wielo­ma organami — tak jest między innymi w przypadku południka potrójnego ogrzewacza, który biegnie centralnie i odpowiada za zapewnienie odpowied­niej temperatury poszczególnym organom. Masaż — w zależności od wybranej metody — powinien polegać na uciskaniu palcami pewnych punktów po­łożonych na południku lub na przesuwaniu dłoni wzdłuż całej jego długości.

Południkami energetycznymi przepływa energia. Spełniają więc dokładnie taką samą rolę, jaką odgrywają tętnice i żyły w krążeniu krwi, naczynia limfatyczne w obiegu limfy oraz nerwy w przewodzeniu bodźców. Wspomniane elementy tworzą pewne obiegi, których elementem jest każdy układ, każdy organ i każda część ciała. Dzięki ich istnieniu organizm może zachować równowagę.

 

Yin i yang

Bieguny energii yin i yang stanowią fundament tradycyjnych systemów me­dycznych Chin i Japonii. Ośrodki te są względem siebie komplementarne i wzajemnie zależne — stanowią one odzwierciedlenie dwoistości natury. Yin odpowiada siłom żeńskim, yang symbolizuje siły męskie. Yin jest żeń­skim pierwiastkiem biernym, który w kosmologii chińskiej utożsamiany jest z ciemnością, zimnem i wilgocią. Yang natomiast jest męskim pierwiast­kiem czynnym, który kojarzony jest ze światłem, ciepłem i suchością. Yin i yang łączą się ze sobą, by dać początek wszystkiemu, co istnieje. Jako część wszechświata każdy z nas ma w sobie obie te przeciwstawne, a jednocześnie równoważące się siły. Wnętrze ludzkiego ciała utożsamia się z pierwiastkiem yin, natomiast jego zewnętrzną powłokę z yang. W ujęciu psychologicznym yin postrzegane jest jako rezerwuar energii, yang odpowiada natomiast za naszą aktywność. Według medycyny Wschodu celem każdej kuracji jest przy­wrócenie harmonii organizmu, czyli doprowadzenie do stanu równowagi między yin a yang poprzez otwarcie kanałów, którymi przepływa energia.

 

Pięć pierwiastków

Według tradycji chińskiej świat zbudowany jest z pięciu pierwiastków, którymi są: metal, woda, drewno, ogień oraz ziemia. Oddziaływanie sił zawartych w tych pierwiastkach jest warunkiem istnienia życia. Choć po­szczególne wymienione elementy nazwane zostały „pierwiastkami”, należy rozpatrywać je przede wszystkim przez pryzmat akumulowanej przez nie, a niezbędnej do życia energii. Każdy z nas podlega oddziaływaniu tych pię­ciu pierwiastków, ponieważ każdy z nas jest elementem natury. Spróbujmy wyobrazić sobie koło — kontinuum energii, które nie ma ani początku, ani końca. Ruch pierwiastków polega na przemieszczaniu się po tym kole i na przekształcaniu się w kolejne pierwiastki. Stosunek ilości poszczególnych pierwiastków w ludzkim organizmie decyduje o stanie zdrowia człowieka.